NHAI એ હાઈવે પ્રોજેક્ટ્સ માટે પર્યાવરણને લઈને કડક નિયમો લાગુ કર્યા છે. હવે કોઈપણ પ્રોજેક્ટની પૂર્ણતા માટે **80%** પ્લાન્ટેશન અને **90%** વૃક્ષોના જીવંત રહેવાની શરત ફરજિયાત કરી દેવામાં આવી છે, જેનું પાલન ન કરનાર કોન્ટ્રાક્ટરોને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે.
ગ્રીન કવર હવે પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય હિસ્સો
નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) એ પ્લાન્ટેશન અને લેન્ડસ્કેપિંગને હવે હાઈવે પ્રોજેક્ટના પૂર્ણતા પ્રમાણપત્ર માટે એક અનિવાર્ય ભાગ બનાવી દીધો છે. નવા ગાઈડલાઈન્સ મુજબ, ડેવલપર્સે પ્રોજેક્ટ પૂરો કર્યાનું પ્રમાણપત્ર (PCC) મેળવવા કે કોમર્શિયલ ઓપરેશન શરૂ કરવા માટે ઉપલબ્ધ જમીન પર ઓછામાં ઓછું 80% પ્લાન્ટેશન કરવું પડશે.
પેમેન્ટ અને સર્ટિફિકેશન પર જોખમ
આ ફેરફારને કારણે હવે પ્રોજેક્ટની મંજૂરી મેળવવાની પ્રક્રિયા બદલાઈ ગઈ છે. જો ડેવલપર આ 80% નું લક્ષ્યાંક સિદ્ધ કરવામાં નિષ્ફળ જશે, તો તેમના બાકી પેમેન્ટ્સ અટકાવી દેવામાં આવશે. આ નિયમ EPC, HAM અને BOT એમ તમામ પ્રકારના કોન્ટ્રાક્ટ મોડલ્સને લાગુ પડશે. NHAI નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રોડની સાથે 'ગ્રીન કોરિડોર' બનાવવાનો છે.
મેન્ટેનન્સ અને આર્થિક જવાબદારી
નવા નિયમો મુજબ, મેન્ટેનન્સ ગાળા દરમિયાન પણ રોપેલા છોડમાંથી ઓછામાં ઓછા 90% છોડ જીવંત રહે તે સુનિશ્ચિત કરવાની જવાબદારી ડેવલપરની રહેશે. જો છોડ સુકાઈ જાય કે નાશ પામે, તો તેને બદલવાનો ખર્ચ પણ કોન્ટ્રાક્ટરે જ ભોગવવો પડશે. રોકાણકારો માટે આ એક વધારાનો ખર્ચ છે, જે લાંબા ગાળે કંપનીઓના ઓપરેશનલ ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
નિષ્ણાતોના મતે, સૌથી મોટું જોખમ પ્રોજેક્ટ સર્ટિફિકેશનમાં થતા વિલંબનું છે. જો ભૌતિક રીતે રોડ બની ગયો હોય પણ પ્લાન્ટેશન ઓડિટમાં પ્રોજેક્ટ ફેલ જાય, તો ટોલ અથવા એન્યુઈટીની આવક શરૂ થવામાં મોડું થઈ શકે છે, જે કંપનીઓની ટૂંકા ગાળાની લિક્વિડિટી (Liquidity) પર અસર કરી શકે છે.