દેવું ઘટ્યું, પણ વિકાસ અટક્યો નથી!
NHAI એ પોતાના દેવાનો બોજ નોંધપાત્ર રીતે ઓછો કર્યો છે. 17 એપ્રિલ સુધીમાં, ઓથોરિટીનું દેવું ઘટીને ₹1.96 લાખ કરોડ થઈ ગયું છે. આ આંકડો નાણાકીય વર્ષ 2022-23 માં ₹3.42 લાખ કરોડના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યો હતો, જ્યારે NHAI ને માર્કેટમાંથી વધુ ઉધાર લેવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
એસેટ મોનેટાઇઝેશનનો જાદુ
દેવું ઘટાડવામાં એસેટ મોનેટાઇઝેશન (Asset Monetisation) એ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. Infrastructure Investment Trusts (InvITs) દ્વારા NHAI એ કુલ ₹59,524 કરોડ એકત્રિત કર્યા છે, જેની સંપૂર્ણ રકમ લોનની ચૂકવણીમાં ઉપયોગમાં લેવાઈ છે. નેશનલ મોનેટાઇઝેશન પાઇપલાઇન 2.0 (National Monetisation Pipeline 2.0) હેઠળ, નાણાકીય વર્ષ 2026 થી 2030 દરમિયાન હાઇવે ક્ષેત્રે ₹4.42 લાખ કરોડ એકત્ર થવાની અપેક્ષા છે, જે ભવિષ્યમાં પણ દેવું મેનેજ કરવામાં મદદ કરશે.
રોડ નિર્માણ લક્ષ્યાંકથી આગળ
દેવું ઘટાડવાની પ્રક્રિયા સમાંતર, NHAI રોડ નિર્માણના મોરચે પણ શાનદાર પ્રદર્શન કરી રહ્યું છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં, ઓથોરિટીએ 5313 કિલોમીટર રાષ્ટ્રીય હાઇવેનું નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું છે, જે નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક કરતાં 15% વધારે છે. આ માટે ₹2.44 લાખ કરોડનું મૂડી રોકાણ (Capital Expenditure) કરવામાં આવ્યું હતું, જે બજેટ કરતાં થોડું વધારે હતું. NHAI એ પોતાની પાસેના ભંડોળમાંથી ₹5978 કરોડનો તફાવત પૂરો પાડ્યો છે. હાલમાં NHAI પાસે ₹7.72 લાખ કરોડના મૂલ્યનો 27,597 કિલોમીટરનો સક્રિય નિર્માણ પ્રોજેક્ટ પાઇપલાઇન હેઠળ છે.
