'આયાતની આસક્તિ' છોડી દેશમાં રોકાણ કરો: મિત્તલ
ભારતી એન્ટરપ્રાઇઝિસના ચેરમેન સુનીલ ભારતી મિત્તલે ભારતીય કંપનીઓને દેશમાં તેમના મૂડી રોકાણને નોંધપાત્ર રીતે વધારવા વિનંતી કરી છે. તેમણે તેલ અને સોનાની આયાત પ્રત્યેની 'આસક્તિ' (obsession) ને ઘટાડીને નવીનીકરણીય ઉર્જા અને સ્થાનિક મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં મૂડી ફાળવવા પર ભાર મૂક્યો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને મોંઘવારી (Inflation) વધારી રહ્યા છે, જેના કારણે આ સલાહ વધુ મહત્વની બની ગઈ છે.
મિત્તલનો આ વિચાર પ્રધાનમંત્રી મોદીના આત્મનિર્ભર ભારતના આહ્વાનને પડઘો પાડે છે. તેમણે કંપનીઓને સ્થાનિક મૂડી ખર્ચ (CAPEX) માં 'ડબલ ડાઉન' કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા છે. Bharti Airtel દ્વારા કરવામાં આવેલ ₹30,000 કરોડ થી વધુનું રોકાણ આ દેશી ફોકસનું ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે, અને કંપની આમાં વધુ વધારો કરવાની યોજના ધરાવે છે.
આર્થિક પડકારો અને ક્ષેત્રીય તકો
ભૌગોલિક-રાજકીય અસ્થિરતા, ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયામાં, ભારત માટે મોટી આર્થિક સમસ્યાઓ ઊભી કરી રહી છે. ઉચ્ચ તેલના ભાવ સીધા ભારતના કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (CAD) ને અસર કરે છે, જે FY27 સુધીમાં GDP ના 2% એટલે કે $88 બિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે. ભારત તેના ક્રૂડ ઓઇલનો 80-88% આયાત કરે છે, જે ભારતીય રૂપિયા (INR) પર દબાણ લાવે છે. રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે ઐતિહાસિક નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે અને આયાતી મોંઘવારી વધવાનું જોખમ છે. તેલની આયાતને બદલે નવીનીકરણીય ઉર્જામાં રોકાણ કરવાની મિત્તલની સૂચન આ નબળાઈઓને સીધી રીતે સંબોધિત કરે છે. ભારતના નવીનીકરણીય ઉર્જા ક્ષેત્રમાં FY2026 માં 32 GW થી વધુ ક્ષમતા ઉમેરવાની અપેક્ષા છે.
ટેલિકોમ ક્ષેત્રમાં પણ તીવ્ર સ્પર્ધા છે. Bharti Airtel નોંધપાત્ર CAPEX કરી રહ્યું છે, જ્યારે Vodafone Idea ને 4G અપગ્રેડ કરવા અને 5G સેવાઓ શરૂ કરવા માટે અંદાજે $6-8 બિલિયન ની જરૂર છે.
ઘરેલું રોકાણ યોજનાઓ માટે જોખમો
ઘરેલું રોકાણ અને આત્મનિર્ભરતાને પ્રોત્સાહન આપવું વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ તેમાં નોંધપાત્ર જોખમો પણ રહેલા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં સતત ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ તેલના ભાવને ઊંચા રાખી શકે છે, જેનાથી ભારતનું CAD વધુ વણસી શકે છે અને રૂપિયો નબળો પડી શકે છે. આનાથી તમામ આયાતો મોંઘી બનશે અને કોર્પોરેટ નફામાં ઘટાડો થઈ શકે છે. ઊંચી મોંઘવારીને કારણે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) સખત નાણાકીય નીતિ જાળવી શકે છે, જે ઘરેલું માંગને ધીમી પાડી શકે છે અને કંપનીઓ માટે ઉધાર ખર્ચ વધારી શકે છે.
Bharti Airtel ના Q4FY26 ના પરિણામોમાં નફા વૃદ્ધિ દર્શાવવાની અપેક્ષા છે, પરંતુ તેનો શેર, જે 30 થી વધુના P/E પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, તે ઇનપુટ ખર્ચ વધવા અથવા સ્પર્ધા તીવ્ર થવા પર અસરગ્રસ્ત થઈ શકે છે. આત્મનિર્ભરતા માટે મોટા રોકાણોને વર્તમાન શેર મૂલ્યાંકનને યોગ્ય ઠેરવવા માટે મજબૂત આવક વૃદ્ધિની જરૂર પડશે. પશ્ચિમ એશિયામાં કોઈપણ મોટી ઉગ્રતા વિદેશી રોકાણકારોને ભારતીય સંપત્તિઓ વેચવા તરફ દોરી શકે છે, જે રૂપિયા અને ઇક્વિટી બજારો પર વધુ દબાણ લાવશે.
Bharti Airtel અને બજારની ભાવના માટે આઉટલૂક
Bharti Airtel 13 મે, 2026 ના રોજ તેના Q4FY26 ના નાણાકીય પરિણામો જાહેર કરવા માટે તૈયાર છે. કંપનીનું તેના ઘરેલું નેટવર્કમાં સતત રોકાણ ભારતના આર્થિક આત્મનિર્ભરતાના લક્ષ્ય સાથે સુસંગત છે. જોકે, વૈશ્વિક વિકાસ, ખાસ કરીને તેલના ભાવ અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની નીતિ પ્રત્યે બજારની ભાવના સંવેદનશીલ રહે છે. જ્યારે અસ્થિરતા ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે, ત્યારે સ્થાનિક માંગ અને સરકારી સમર્થન કેટલીક સ્થિરતા પ્રદાન કરી શકે છે. ઘરેલું રોકાણ પર ભાર મૂકવાની આ વ્યૂહરચના સફળ થશે જો આ ગતિશીલતાને વૈશ્વિક પરિબળો સામે જાળવી રાખી શકાય.
