L&T નો નવો દાવ: ડેટા સેન્ટર્સ અને ગ્રીન એનર્જી બનશે ભવિષ્યની તાકાત!

Larsen & Toubro (L&T) કંપની ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને હવે ડેટા સેન્ટર્સ અને ગ્રીન એનર્જી જેવા નવા અને ઊંચી વૃદ્ધિ ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં મોટા પાયે રોકાણ કરી રહી છે. કંપની ચાલુ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં તેની ડેટા સેન્ટર ક્ષમતાને 32 MW સુધી લઈ જવાની યોજના ધરાવે છે, જેમાં માર્ચના અંત સુધીમાં 18 MW ની નવી ક્ષમતા ઉમેરવામાં આવશે. આ વિસ્તરણ માટે L&T તેના ડેટા સેન્ટર પ્રોજેક્ટ્સમાં કુલ આશરે ₹1,000 કરોડ નું કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (કેપેક્સ) કરશે. આ ઉપરાંત, કંપની ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઇકોનોમીમાં પણ પોતાની હાજરી મજબૂત કરી રહી છે. L&T એ સ્થાનિક સ્તરે 4 MW ની ઇલેક્ટ્રોલાઇઝર સ્ટેક વિકસાવી છે, જેને હવે અપગ્રેડ કરીને 8-10 MW ની ક્ષમતા સુધી લઈ જવામાં આવી રહી છે. આ પગલાં L&T ને ઇલેક્ટ્રોલાઇઝર માર્કેટમાં આવનારા મોટા ઓર્ડર્સનો લાભ લેવા માટે તૈયાર કરશે. કંપની ડિઝાઇન-લેડ સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.

આ મહત્વાકાંક્ષી વિસ્તરણ યોજનાઓ વચ્ચે, Larsen & Toubro એ ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં (Q3 FY25) ₹3,215 કરોડ નો કન્સોલિડેટેડ પ્રોફિટ આફ્ટર ટેક્સ નોંધાવ્યો છે, જે ગયા વર્ષની સમાન અવધિના ₹3,359 કરોડ ની સરખામણીમાં 4.2% નો ઘટાડો દર્શાવે છે. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ નવા લેબર કોડ્સના અમલીકરણને કારણે ₹1,191 કરોડ નો એક-વખતના (one-time) એક્સેપ્શનલ ચાર્જ (પ્રોવિઝન) છે. જોકે, આવા એક-વખતના ખર્ચાઓને બાદ કરતાં, કંપનીના રિકરિંગ પ્રોફિટમાં ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 31% નો મજબૂત વૃદ્ધિ દર જોવા મળ્યો છે. Q3 FY25 માં L&T ના કુલ ગ્રુપ રેવન્યુમાં 17% નો વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર નોંધાયો, જે ₹647 બિલિયન સુધી પહોંચ્યો, જેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય રેવન્યુનો હિસ્સો 51% રહ્યો.

L&T નું ડેટા સેન્ટર્સ અને ગ્રીન એનર્જી જેવા ક્ષેત્રોમાં વ્યૂહાત્મક વિસ્તરણ ભારતની ઝડપી ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન અને વૈશ્વિક સ્તરે ડિકાર્બોનાઇઝેશન (decarbonization) ની પહેલ સાથે સુસંગત છે. ભારતીય ડેટા સેન્ટર માર્કેટ 2026 સુધીમાં USD 11.76 બિલિયન અને 2031 સુધીમાં USD 25.07 બિલિયન સુધી પહોંચવાની સંભાવના ધરાવે છે, જે L&T માટે એક મોટી તક છે. ઇલેક્ટ્રોલાઇઝર બિઝનેસ ગ્રીન હાઇડ્રોજન ક્ષેત્રમાં ઝડપથી વિકાસ કરી રહ્યો છે, જ્યાં વૈશ્વિક બજાર 2030 સુધીમાં $6.9 બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. L&T ની સ્થાનિક વિકાસ ક્ષમતાઓ તેને આ સ્પર્ધાત્મક બજારમાં સ્થાન અપાવશે.

આ વિસ્તરણ યોજનાઓ મહત્વાકાંક્ષી હોવા છતાં, ડેટા સેન્ટર્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન જેવા ક્ષેત્રોમાં મૂડી-આધારિત (capital-intensive) રોકાણ અને લાંબા ગાળાના અમલીકરણના જોખમો રહેલા છે. ડેટા સેન્ટર બજારમાં સ્પર્ધા વધી રહી છે. જોકે, L&T ની મજબૂત ઓર્ડર બુક અને મુખ્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રોમાં તેની ક્ષમતા, જેમ કે તાજેતરમાં Petronet LNG પાસેથી ₹5,000 કરોડ સુધીનો ઓર્ડર, તેના મજબૂત પાયાને દર્શાવે છે. બજાર વિશ્લેષકો સામાન્ય રીતે L&T માટે હકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ ધરાવે છે, અને કંપનીના ભવિષ્યના પ્રદર્શન પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવશે.