L&T ની રણનીતિમાં મોટો બદલાવ: હવે ડેટા સેન્ટર અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન એસેટ્સની માલિકી રાખશે

એસેટ-લાઇટ મોડેલથી દૂર L&T

છેલ્લા એક દાયકાથી Larsen & Toubro મુખ્યત્વે એસેટ-લાઇટ મોડેલ પર કામ કરતી હતી, જેમાં કંપની અન્ય ક્લાયન્ટ્સ માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવતી હતી. પરંતુ હવે કંપની આ ભૂમિકામાંથી બહાર આવીને પોતાની નવી પેઢીની ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એસેટ્સની માલિકી રાખવાનો નિર્ણય કરી રહી છે. આ વ્યૂહરચનાનો હેતુ માત્ર વન-ટાઇમ કન્સ્ટ્રક્શન પેમેન્ટને બદલે લાંબા ગાળાની અને સ્થિર આવક (Recurring Income) મેળવવાનો છે.

ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ધ્યાન

આ બદલાવના ભાગરૂપે, L&T એ તેનો ડેટા સેન્ટર અને ક્લાઉડ સર્વિસ બિઝનેસ પોતાની પૂર્ણ માલિકીની સબસિડિયરી Vyoma.AI ને ટ્રાન્સફર કર્યો છે. આ ડીલનું મૂલ્ય ₹1,400 કરોડ છે. કંપની હાલમાં નવી મુંબઈમાં 40-મેગાવોટનું AI-રેડી ડેટા સેન્ટર બનાવી રહી છે અને ભવિષ્યમાં 200-મેગાવોટ સુધીની ક્ષમતા વધારવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે.

ગ્રીન હાઇડ્રોજનમાં BOO મોડેલ

ડિજિટલ સાથે, L&T ઉર્જા ક્ષેત્રમાં પણ સમાન અભિગમ અપનાવી રહી છે. L&T Energy GreenTech દ્વારા, કંપની Indian Oil Corporation માટે પાણીપત રિફાઇનરી ખાતે ગ્રીન હાઇડ્રોજન પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહી છે. આ 'બિલ્ડ-ઓન-ઓપરેટ' (BOO) મોડેલ હેઠળ, L&T 25 વર્ષ સુધી આ પ્લાન્ટની માલિકી ધરાવશે અને હાઇડ્રોજનના ઉત્પાદનથી સતત આવક મેળવશે.

રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?

આ મોડેલ ભલે આકર્ષક લાગે, પરંતુ તેમાં શરૂઆતમાં ખૂબ જ મોટું મૂડી રોકાણ (Capital Expenditure) કરવું પડે છે. ડેટા સેન્ટર અને હાઇડ્રોજન પ્લાન્ટ્સના નિર્માણમાં પરંપરાગત કન્સ્ટ્રક્શન કરતા ઘણો વધારે ખર્ચ થાય છે, જે કંપનીના કેશ ફ્લો અને ડેબ્ટ (Debt) પર અસર કરી શકે છે. ઉપરાંત, પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ, ખર્ચમાં વધારો (Cost Overruns) અને સેક્ટરમાં વધતી સ્પર્ધા કંપનીના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે.