ખર્ચનો માર: નાના ઉદ્યોગોની મુશ્કેલી વધી
નવા ગુણવત્તા નિયંત્રણ આદેશો (QCOs) નું પાલન કરવાનો ખર્ચ ફાસ્ટનર કંપનીઓ માટે મોટો નાણાકીય પડકાર બની ગયો છે. વ્યવસાયોને પ્રતિ લાઇસન્સ ₹1 લાખ સુધીનો ખર્ચ આવી શકે છે. જ્યારે, ડેડિકેટેડ ટેસ્ટિંગ લેબ સ્થાપવાનો ખર્ચ ₹30-40 લાખ થી પણ વધુ હોઈ શકે છે, જે ઘણા નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગો (MSMEs) માટે પોસાય તેમ નથી.
ઉદ્યોગ પર વ્યાપક અસર
આ વધતા જતા કમ્પ્લાયન્સ બોજને કારણે કેટલાક વિદેશી સપ્લાયર્સે ભારતીય બજાર છોડી દીધું છે. સપ્લાયર્સની સંખ્યા ઘટવાથી ખાસ સ્પેરપાર્ટ્સની ઉપલબ્ધતા ઘટી છે અને બાકી રહેલી પ્રમાણિત કંપનીઓ ભાવ વધારી રહી છે. પરિણામે, ઓટોમોટિવ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા મુખ્ય ઉદ્યોગો માટે ઇનપુટ ખર્ચ વધી રહ્યો છે, જે સીધી રીતે 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અભિયાનના ઉદ્દેશ્યોની વિરુદ્ધ કામ કરી રહ્યું છે.
નિયમો અને ઉદ્યોગની જરૂરિયાતો વચ્ચે ટકરાવ
'વન-પ્રોડક્ટ-વન-લાઇસન્સ' સિસ્ટમ ઓપરેશનલ અડચણો ઉભી કરી રહી છે. આ નિયમ ફાસ્ટનર ઉદ્યોગની વાસ્તવિકતા સાથે મેળ ખાતો નથી, જ્યાં ઉત્પાદકો ઘણીવાર એક જ મશીનરીનો ઉપયોગ કરીને નાના બેચમાં ડઝનેક વિવિધ પ્રકારના ઉત્પાદનો બનાવે છે.
ટેસ્ટિંગ ખર્ચમાં અસામાન્ય વધારો
લાઇસન્સિંગ ઉપરાંત, ટેસ્ટિંગ ખર્ચ પણ બોજ વધારી રહ્યો છે. પ્રતિ-વેરિઅન્ટ ટેસ્ટનો ખર્ચ ₹22,000 થી ₹25,000 આવે છે. ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો જણાવે છે કે, માત્ર 29 સ્ક્રૂના નમૂનાઓના એક બેચ માટે, ટેસ્ટિંગનો ખર્ચ જ લગભગ ₹16.5 લાખ પહોંચી ગયો હતો, જે એક ડેડિકેટેડ લેબોરેટરી સ્થાપવા જેટલો જ છે. વિશ્વ સ્તરે, ફાસ્ટનર ધોરણો ISO અને DIN જેવી સંસ્થાઓ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે, પરંતુ ભારતના બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) પ્રમાણપત્ર પ્રક્રિયા એક મોટો અવરોધ સાબિત થઈ રહી છે.
સરકાર નિયમોની સમીક્ષામાં, રાહતની શક્યતા
સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, સરકાર આ QCOs ની સમીક્ષા કરી રહી છે, ખાસ કરીને સ્ટીલ-સંબંધિત ક્ષેત્રો માટે. સરકાર સંપૂર્ણ રદ્દીકરણને બદલે 'કેલિબ્રેટેડ રિલેક્સેશન' (નિયંત્રિત રાહત) આપવાનું વિચારી રહી છે. ઉદ્યોગો તરફથી સપ્લાયમાં વિક્ષેપ અને કમ્પ્લાયન્સ ખર્ચ અંગે સતત દબાણ બાદ આ પગલું ભરવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે સંપૂર્ણ રદ્દીકરણની શક્યતા ઓછી છે, તેમ છતાં ગુણવત્તાના માપદંડો પૂર્ણ કરતી કંપનીઓ માટે પ્રક્રિયાગત રાહતો અને સમયમર્યાદા વધારવા જેવા વિકલ્પો પર વિચારણા ચાલી રહી છે.
