ભારત સરકાર આગામી **10 વર્ષમાં** વિશ્વના ટોપ-4 શિપબિલ્ડિંગ દેશોમાં સ્થાન મેળવવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ માટે **₹69,725 કરોડનું** મોટું પ્રોત્સાહન પેકેજ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિદેશી જહાજો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે.
ભારત હાલમાં વૈશ્વિક શિપબિલ્ડિંગ માર્કેટમાં 1% થી પણ ઓછો હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે ચીન, સાઉથ કોરિયા અને જાપાન પાસે 95% માર્કેટ પર કબજો છે. ભારત આ અંતર ઘટાડવા માટે પોતાની મજબૂત સ્ટીલ ઉત્પાદન ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરવા જઈ રહ્યું છે.
કોમર્શિયલ શિપિંગ તરફ શિફ્ટ
સરકારનું આ રોકાણ માત્ર સંરક્ષણ (Defense) ક્ષેત્ર પૂરતું સીમિત નથી. હવે શિપયાર્ડ્સને નેવલ પ્રોજેક્ટ્સની સાથે કોમર્શિયલ જહાજો, મર્ચન્ટ શિપ્સ અને ઓઈલ ટેન્કર્સ બનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે. રોકાણકારો માટે Cochin Shipyard, Mazagon Dock અને Garden Reach Shipbuilders & Engineers જેવી કંપનીઓના પ્રોજેક્ટ મિક્સ પર નજર રાખવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે, કારણ કે ડિફેન્સના 'કોસ્ટ-પ્લસ' મોડલમાંથી સ્પર્ધાત્મક કોમર્શિયલ માર્કેટમાં પ્રવેશવું તેમના માટે મોટો પડકાર છે.
સ્પર્ધાના પડકારો
ચીન અને સાઉથ કોરિયાના શિપયાર્ડ્સ અત્યંત સક્ષમ છે. ભારતે પણ મરીન એન્જિન, નેવિગેશન ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને સ્પેશિયલાઇઝ્ડ સ્ટીલ જેવી વસ્તુઓ માટે સ્વદેશી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવી પડશે. અત્યારે આ સાધનોની આયાત થતી હોવાથી પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું?
આગામી ક્વાર્ટરમાં રોકાણકારોએ કંપનીઓની ઓર્ડર બુક અને સરકારી નિયમનકારી સુધારાઓ પર નજર રાખવી જોઈએ. કંપનીઓ કેટલી ઝડપથી ડિફેન્સ ઓર્ડર્સમાંથી કોમર્શિયલ ક્ષેત્રે પોતાની કાર્યક્ષમતા સાબિત કરે છે અને માર્જિન જાળવી રાખે છે, તે શેરના ભાવ માટે સૌથી મહત્વનું પરિબળ રહેશે.