ભારતમાં સ્ટીલનું ઉત્પાદન વધારે હોવા છતાં, ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં સ્ટીલ ઈમ્પોર્ટનો ખર્ચ **38.3%** વધીને **₹36,193.9 કરોડ** થયો છે. હાઈ-એન્ડ સ્ટીલની માંગ પૂરી કરવામાં સ્થાનિક કંપનીઓ હજુ પણ પાછળ છે.
ભારતીય સ્ટીલ સેક્ટરમાં ટ્રેડ ગેપ સતત વધી રહ્યો છે. એપ્રિલથી ઓગસ્ટ દરમિયાન દેશે 3.48 મિલિયન ટન ફિનિશ્ડ સ્ટીલ આયાત કર્યું છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીએ 29.5% વધારે છે. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે સ્થાનિક સ્ટીલ ઉત્પાદકો ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ફિનિશ્ડ પ્રોડક્ટ્સની વધતી માંગ સાથે તાલમેલ બેસાડવા સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.
આયાત ક્યાંથી થાય છે?
આ આયાતમાં મુખ્યત્વે હોટ-રોલ્ડ કોઇલ અને કોલ્ડ-રોલ્ડ શીટ્સ જેવા હાઈ-વેલ્યુ આઈટમ્સ સામેલ છે, જે ઓટોમોબાઈલ અને કન્ઝ્યુમર એપ્લાયન્સ સેક્ટર માટે અનિવાર્ય છે. ચીન, કોરિયા, જાપાન, ઈન્ડોનેશિયા અને વિયેતનામ જેવા દેશો ભારતને સ્ટીલ સપ્લાય કરી રહ્યા છે. વિદેશી કંપનીઓ કિંમત અને ક્વોલિટીમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક સાબિત થઈ રહી છે.
સ્થાનિક ઉત્પાદકો પર અસર
Tata Steel, JSW Steel, Jindal Steel & Power અને SAIL જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ માટે આ એક મોટો પડકાર છે. સસ્તી આયાતને કારણે ઘરેલું મિલોના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ વધી રહ્યું છે. જો સ્થાનિક કંપનીઓ પ્રીમિયમ સેગમેન્ટમાં સ્પર્ધા ન કરી શકે, તો તેમનો માર્કેટ શેર ઘટવાનું જોખમ રહેલું છે. ભલે ભારતીય નિકાસમાં 34.1% નો ઉછાળો આવ્યો છે અને તે 2.98 મિલિયન ટન પહોંચી છે, પરંતુ નિકાસ કરતા આયાતનું બિલ ઘણું મોટું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
સરકારે આ ગેપ ભરવા માટે ₹6,322 કરોડની પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઈન્સેન્ટિવ (PLI) સ્કીમ જાહેર કરી છે. હવે રોકાણકારોએ એ જોવાનું રહેશે કે કંપનીઓ તેમના વિસ્તરણ પ્લાન પર કેવી રીતે અમલ કરે છે. વધુમાં, જો આયાતનો પ્રવાહ ચાલુ રહ્યો, તો સરકાર ભવિષ્યમાં એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી જેવા રક્ષણાત્મક પગલાં લઈ શકે છે, જેના પર ખાસ નજર રાખવી જરૂરી છે.