ભારત સરકાર સ્થાનિક નિર્માણને વેગ આપવા માટે એક મોટી યોજના પર કામ કરી રહી છે. આ યોજના હેઠળ, સરકાર ₹10,000 કરોડ (લગભગ $1.2 બિલિયન)નું પ્રોત્સાહન આપશે, જે ખાસ કરીને હાઈ-વેલ્યુ કન્સ્ટ્રક્શન ઇક્વિપમેન્ટ, જેમ કે ટનલ બોરિંગ મશીન (TBMs) અને લિફ્ટના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપશે. આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે.
શું છે સરકારની યોજના?
કેન્દ્ર સરકાર હવે એવા કન્સ્ટ્રક્શન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાધનોના સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ₹10,000 કરોડ ($1.2 બિલિયન) ની ઇન્સેન્ટિવ સ્કીમ લાવી રહી છે, જે હાલમાં મોટાભાગે ચીન જેવા દેશોમાંથી આયાત થાય છે. આ યોજનાને આગામી ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં યુનિયન કેબિનેટની અંતિમ મંજૂરી મળવાની શક્યતા છે.
કયા સાધનો પર ફોકસ?
આ યોજના ખાસ કરીને ટેકનોલોજીકલી એડવાન્સ્ડ સાધનો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. જેમાં મેટ્રો રેલ અને હાઈવે નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ટનલ બોરિંગ મશીન (TBMs), ફાયર-ફાઇટિંગ સાધનો અને ઊંચી ઇમારતો માટેની લિફ્ટનો સમાવેશ થાય છે. સરકારનું લક્ષ્ય છે કે આ જટિલ મશીનોનું સ્થાનિક ઉત્પાદન આર્થિક રીતે સધ્ધર અને સ્પર્ધાત્મક બને.
કઈ કંપનીઓને ફાયદો?
આ પહેલ હેઠળ, સરકારી કંપની Bharat Earth Movers Limited (BEML) ટનલ બોરિંગ મશીનના સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં રસ દાખવી રહી છે. આ ઉપરાંત, Larsen & Toubro અને Johnson Lifts જેવી મોટી પ્રાઇવેટ કંપનીઓ પણ આ યોજનાના લાભાર્થી બની શકે છે. સરકારનો અંદાજ છે કે આગામી સાત વર્ષમાં આ યોજના દ્વારા લગભગ $1.8 બિલિયન નું નવું રોકાણ આકર્ષિત થશે, જે ફક્ત પાર્ટ્સ એસેમ્બલ કરવાને બદલે સંપૂર્ણ ઉત્પાદન અને હાઈ-વેલ્યુ-એડેડ પ્રોડક્શન પર ભાર મૂકશે.
જોખમો અને પડકારો
આ યોજના સફળ થાય તે માટે તેનું અસરકારક અમલીકરણ જરૂરી છે. સ્થાનિક ઉત્પાદકોએ હાલના વૈશ્વિક સપ્લાયર્સ તરફથી તીવ્ર સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડશે. આ ઉપરાંત, કંપનીઓએ ઇન્સેન્ટિવ મેળવવા માટે કડક લોકલ વેલ્યુ-એડિશનના લક્ષ્યાંકો પૂર્ણ કરવા પડશે.
વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ અને કાચા માલના ભાવમાં થતા ફેરફારો પણ આ યોજનાના અમલીકરણ પર અસર કરી શકે છે. રોકાણકારો અને ઉદ્યોગ જગત યુનિયન કેબિનેટ દ્વારા સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ જોઈ રહ્યા છે, જેમાં પાત્રતા, ચુકવણી માળખું અને અમલીકરણ રોડમેપ જેવી વિગતો સ્પષ્ટ થશે.