માંગમાં અભૂતપૂર્વ વધારો
ઈન્ડિયન એનર્જી એલાયન્સ (IESA) દ્વારા જાહેર કરાયેલા એક રિપોર્ટ મુજબ, ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) માટે બેટરીની માંગમાં 2025 માં 20 GWh થી વધીને 2032 સુધીમાં 200 GWh સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. આ આંકડા બજારમાં થનારા મોટા રોકાણો અને વૃદ્ધિનો સંકેત આપે છે. આ વિકાસને વેગ આપવા માટે કમ્પોનન્ટ લોકલાઈઝેશન અને મજબૂત સપ્લાય ચેઇનનું નિર્માણ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે, જે ભારતને વિશ્વભરમાં ઉત્પાદનનું કેન્દ્ર બનાવશે.
નવી ટેકનોલોજી અને સરકારી નીતિઓનું યોગદાન
બજારમાં બેટરી કેમિસ્ટ્રીમાં પણ મોટા ફેરફારો જોવા મળી રહ્યા છે. લિથિયમ આયર્ન ફોસ્ફેટ (LFP) બેટરીઓ સુરક્ષા, લાંબુ આયુષ્ય અને ઓછા ખર્ચને કારણે લોકપ્રિય બની રહી છે. આ સાથે, લિથિયમ મેંગેનીઝ આયર્ન ફોસ્ફેટ (LMFP), સોડિયમ-આયન અને સોલિડ-સ્ટેટ બેટરી જેવી નવી ટેકનોલોજીઓ પર પણ કામ ચાલી રહ્યું છે. FAME II અને પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) જેવી સરકારી યોજનાઓ સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે, જેના પગલે 2030 સુધીમાં EV બેટરી માર્કેટ $19 બિલિયન કરતાં વધી જવાની ધારણા છે. હાલમાં ટુ-વ્હીલર અને થ્રી-વ્હીલર સેગમેન્ટમાં EV નું વેચાણ વધુ છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં પેસેન્જર કાર અને કોમર્શિયલ ફ્લીટ આ વૃદ્ધિને વધુ વેગ આપશે.
પડકારો અને આગળનો માર્ગ
જોકે, આ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા મેળવવા માટે કેટલાક મોટા પડકારો પણ છે. બેટરી સેલ અને સેમિકન્ડક્ટર જેવા કમ્પોનન્ટ્સનું સંપૂર્ણ લોકલાઈઝેશન ખર્ચાળ અને તકનીકી રીતે જટિલ છે. PLI સ્કીમમાં અમલીકરણમાં વિલંબ અને લિથિયમ-આયન સેલ માટે ચીન પરની નિર્ભરતા સપ્લાય ચેઇનને અસર કરી શકે છે. અપૂરતો ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને EV ની ઊંચી પ્રારંભિક કિંમત પણ મોટા પાયે અપનાવવામાં અવરોધ બની રહી છે. LFP બેટરીઓની ઓછી એનર્જી ડેન્સિટી કેટલીક ગાડીઓમાં રેન્જની મર્યાદા ઊભી કરી શકે છે, જેના માટે બેટરી મેનેજમેન્ટ અને વાહન ડિઝાઇનમાં સુધારા જરૂરી છે.
ભવિષ્યની વૃદ્ધિની દિશા
ભારતના EV બેટરી માર્કેટની સફળતા અસરકારક લોકલાઈઝેશન અને તકનીકી પ્રગતિ પર નિર્ભર રહેશે. અદ્યતન બેટરી કેમિસ્ટ્રીઓનો વિકાસ અને મજબૂત સપ્લાય ચેઇન ભવિષ્યની વૃદ્ધિને વેગ આપશે. સોડિયમ-આયન અને સોલિડ-સ્ટેટ બેટરીઓમાં સતત સુધારા ખર્ચ ઘટાડવામાં અને કામગીરી સુધારવામાં મદદ કરશે, જે વૈશ્વિક ઊર્જા સંક્રમણમાં ભારતને મુખ્ય બેટરી ઉત્પાદક તરીકે સ્થાપિત કરશે.
