સરકારે 'National Steel Policy 2047' નો ડ્રાફ્ટ જાહેર કર્યો છે, જેમાં વર્ષ **2047** સુધીમાં સ્ટીલ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારીને **604 મિલિયન ટન (MT)** કરવાનો મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.
કેપિટલ ખર્ચ અને ફાઈનાન્સ પર અસર
604 મિલિયન ટન ની ક્ષમતા હાંસલ કરવા માટે મોટી સ્ટીલ કંપનીઓને વર્ષો સુધી મોટા પાયે કેપિટલ ખર્ચ (Capex) કરવો પડશે. ઈતિહાસ સાક્ષી છે કે જ્યારે પણ સ્ટીલ સેક્ટરમાં મોટું વિસ્તરણ થયું છે, ત્યારે કંપનીઓ પર દેવાનું ભારણ વધ્યું છે. રોકાણકારોએ ખાસ જોવું પડશે કે કંપનીઓ પોતાનું બેલેન્સ શીટ કેવી રીતે મેનેજ કરે છે. નવી પોલિસીમાં વેલ્યુ-એડેડ અને સ્પેશિયાલિટી સ્ટીલ પર ભાર મુકાયો છે, જે સામાન્ય સ્ટીલ કરતા વધુ પ્રોફિટ માર્જિન આપે છે.
'ગ્રીન સ્ટીલ' અને કાર્બન ઉત્સર્જનનો પડકાર
આ રોડમેપમાં કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવાનો ટાર્ગેટ 2.54 ટન થી ઘટાડીને 1.54 ટન (CO2 પ્રતિ ટન ક્રૂડ સ્ટીલ) કરવામાં આવ્યો છે. આ માત્ર પર્યાવરણનો મુદ્દો નથી, પણ આર્થિક જરૂરિયાત છે. CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) જેવા ગ્લોબલ નિયમોને કારણે, જે કંપનીઓ ગ્રીન ટેકનોલોજી નહીં અપનાવે, તેમને નિકાસમાં મોટી મુશ્કેલી પડી શકે છે.
MSME અને નાની કંપનીઓનો રોલ
સરકાર આ લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવા માટે માત્ર મોટી કંપનીઓ પર જ નિર્ભર નથી, પરંતુ MSME સેક્ટર અને સેકન્ડરી સ્ટીલ ઉત્પાદકોને પણ સાથે લઈને ચાલી રહી છે. રો મટિરિયલની સુરક્ષા અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્લસ્ટર્સ બનાવીને નાના ખેલાડીઓને પ્રોત્સાહન આપવાની યોજના છે.
રોકાણકારોએ શું મોનિટર કરવું?
આ પોલિસી લાંબા ગાળાનો વિઝન આપે છે, પરંતુ ટૂંકા ગાળામાં પ્રોજેક્ટનું અમલીકરણ, દેવાનું મેનેજમેન્ટ અને ગ્રીન ટેકનોલોજીમાં રોકાણ ક્ષમતા એ સૌથી મહત્વના પરિબળો રહેશે. કંપનીઓની આગામી કોમેન્ટ્રી અને ક્વાર્ટરલી રિપોર્ટ્સ પર નજર રાખવી અનિવાર્ય છે.