ASSOCHAM ના સમિટમાં નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ભારતીય કોલ્ડ ચેઈન સેક્ટરે માત્ર સ્ટોરેજ યુનિટ વધારવાને બદલે ટેકનોલોજી અને કનેક્ટિવિટી પર ધ્યાન આપવું પડશે. દર વર્ષે થતા **$18.5 અબજના** ફૂડ વેસ્ટેજને રોકવા માટે હવે ઓપરેશનલ એફિશિયન્સી પ્રાથમિકતા બની છે.
જૂની રણનીતિમાં બદલાવ
ભારતમાં હાલમાં 40 મિલિયન ટન થી વધુ કોલ્ડ સ્ટોરેજ કેપેસિટી હોવા છતાં, દર વર્ષે $18.5 અબજનું અનાજ અને અન્ય વસ્તુઓ બગડી જાય છે. તાજેતરમાં યોજાયેલી ASSOCHAM સમિટમાં નિષ્ણાતોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નવા વેરહાઉસ બનાવવા એ એકમાત્ર ઉકેલ નથી, પરંતુ ખેતરથી ગ્રાહક સુધીની સપ્લાય ચેઈનને મજબૂત કરવી જરૂરી છે.
સેક્ટર સામેના મુખ્ય પડકારો
આ ક્ષેત્ર હાલમાં ખૂબ જ વેરવિખેર છે, જ્યાં માત્ર 4% પેરીશેબલ ગુડ્સ જ સંગઠિત કોલ્ડ ચેઈન નેટવર્ક દ્વારા પહોંચે છે. વર્ષ 2031 સુધી કોલ્ડ સ્ટોરેજ ક્ષમતામાં માત્ર 2.2% ના વાર્ષિક દરે વૃદ્ધિ થવાનો અંદાજ છે. રોકાણકારો માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો:
- એનર્જી કોસ્ટ: વીજળીનો ખર્ચ કુલ ઓપરેશનલ ખર્ચના આશરે 10% જેટલો થઈ જાય છે.
- પ્રાદેશિક અસમાનતા: દેશની 60% થી વધુ કેપેસિટી માત્ર 10 રાજ્યોમાં જ કેન્દ્રિત છે.
- સ્કિલ ગેપ: આધુનિક રેફ્રિજરેશન એન્જિનિયરિંગમાં કુશળ માણસોની અછત કામગીરીને અસર કરી રહી છે.
ભવિષ્યનો રોડમેપ
આગામી સમયમાં, મલ્ટી-ટેમ્પરેચર સુવિધાઓ અને IoT-આધારિત મોનિટરિંગ પર વધુ ભાર મૂકવામાં આવશે. State Bank of India જેવી સંસ્થાઓ હવે પ્લાન્ટ મશીનરી અપગ્રેડ કરવા અને વર્કિંગ કેપિટલ માટે ખાસ ફાઇનાન્સિયલ પ્રોડક્ટ્સ ઓફર કરી રહી છે. હવે રોકાણકારોએ એ જોવાનું રહેશે કે આ ક્ષેત્ર કેટલું ઝડપથી ટેકનોલોજીને અપનાવીને 'ઓર્ગેનાઈઝ્ડ પ્લેયર' તરીકે ઉભરી આવે છે.