ઉદ્યોગોને મોટી રાહત: LPG ફાળવણીમાં વધારો
ભારત સરકારે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર માટે લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) ની ફાળવણીમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે. હવે, ઔદ્યોગિક LPG ની ફાળવણી સંકટ પહેલાના સ્તરના 70% સુધી પહોંચાડવામાં આવી છે. આ નિર્ણય મુખ્યત્વે સ્ટીલ, ઓટોમોટિવ, ટેક્સટાઈલ, કેમિકલ્સ અને પ્લાસ્ટિક જેવા શ્રમ-આધારિત ઉદ્યોગોને પ્રાધાન્ય આપવા માટે લેવાયો છે, જેઓ પોતાની ખાસ હીટિંગ પ્રક્રિયાઓ માટે LPG પર આધાર રાખે છે અને જ્યાં નેચરલ ગેસ સરળતાથી ઉપલબ્ધ નથી.
વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે સપ્લાય સુરક્ષિત કરવાનો પ્રયાસ
આ પગલું વેસ્ટ એશિયામાં વધતા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં જોવા મળી રહેલી અસ્થિરતાના પ્રતિભાવમાં લેવાયું છે. આ ક્ષેત્રમાં સંઘર્ષો ભારત માટે ઉર્જા આયાત માટે મહત્વપૂર્ણ એવા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની જેવા મુખ્ય શિપિંગ માર્ગોને અસર કરી શકે છે. શરૂઆતમાં, ઘરેલું પુરવઠાને સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઔદ્યોગિક LPG ની ફાળવણી ઘટાડવામાં આવી હતી, પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ ધીમે ધીમે સામાન્ય થઈ રહી છે અને ઉદ્યોગોને ફરીથી વેગ આપવા માટે ફાળવણી પુનઃસ્થાપિત અને વધારવામાં આવી રહી છે.
ખાસ હીટિંગમાં LPGની ભૂમિકા
LPG, નેચરલ ગેસની સરખામણીમાં, ચોક્કસ ઔદ્યોગિક ઉપયોગો માટે ફાયદાકારક છે, ખાસ કરીને તે વિસ્તારોમાં જ્યાં પાઇપલાઇન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર નથી. તેની ઉચ્ચ કેલરીફિક વેલ્યુ અને સ્વચ્છ દહન પ્રક્રિયાઓ મેટલ ફોર્જિંગ અથવા ખાસ રસાયણિક પ્રક્રિયાઓ જેવી કામગીરી માટે જરૂરી તીવ્ર હીટિંગ પ્રદાન કરે છે. LPG ની પોર્ટેબિલિટી અને સ્ટોરેજની સુગમતા તેને એવા ઉત્પાદન પ્રક્રિયાઓ માટે આવશ્યક બનાવે છે જેમાં નેચરલ ગેસનો વિકલ્પ નથી, આથી તેની પ્રાથમિકતાપૂર્ણ સપ્લાય જાળવી રાખવામાં આવી છે.
આયાત પર નિર્ભરતા અને ભવિષ્યની ઉર્જા નીતિ
જોકે આ નિર્ણય તાત્કાલિક રાહત આપશે, ભારતની આયાતી ઉર્જા પરની નિર્ભરતા એક મોટી નબળાઈ છે. દેશ તેની LPG જરૂરિયાતોનો લગભગ 85-87% આયાત કરે છે, જે તેને વૈશ્વિક ભાવની અસ્થિરતા અને ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો સામે ખુલ્લો પાડે છે. LPG માં 10% નો વધારો ફુગાવામાં લગભગ 0.1% નો વધારો કરી શકે છે, જેની અસર લાંબા સમય સુધી રહી શકે છે. આ સાથે, સરકાર શહેરી વિસ્તારોમાં પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) નેટવર્કનો વિસ્તાર કરીને અને સ્વચ્છ ઉર્જા વિકલ્પોમાં રોકાણ કરીને ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, જેથી લાંબા ગાળે આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય.