ગુજરાત સરકારે રાજ્યને દરિયાઈ ક્ષેત્રે મોખરે લાવવા માટે એક નવી શિપબિલ્ડિંગ અને રિપેર પોલિસી 2026 લોન્ચ કરી છે. આ પોલિસી હેઠળ ₹27,000 કરોડનું રોકાણ આકર્ષવાનો લક્ષ્યાંક છે, જેનાથી પોરબંદર ખાતે 50 લાખ DWT ની ક્ષમતા વિકસાવવામાં આવશે. આ નીતિમાં રોકાણકારો માટે વ્યાજ સબસિડી અને મૂડી સહાય જેવા અનેક નાણાકીય પ્રોત્સાહનો સામેલ છે.
Detailed Coverage
ગુજરાત શિપિંગ ક્ષેત્રે મોટી છલાંગ મારવા તૈયાર
રાજ્ય સરકાર દ્વારા 'આત્મનિર્ભર ભારત' અને 'મેરીટાઇમ વિઝન 2047' ને અનુરૂપ, ગુજરાત શિપબિલ્ડિંગ અને રિપેર પોલિસી 2026 અમલમાં મુકવામાં આવી છે. આ નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજ્યમાં ₹27,000 કરોડનું કુલ રોકાણ આકર્ષીને 50 લાખ ડેડવેઇટ ટનેજ (DWT) ની શિપબિલ્ડિંગ ક્ષમતા વિકસાવવાનો છે. આ પગલું ગુજરાતને ભારતના મુખ્ય દરિયાઈ હબ તરીકે સ્થાપિત કરશે.
પોરબંદરના કુછડી ક્લસ્ટરમાં ₹23,700 કરોડનું રોકાણ
આ પોલિસીનું એક મહત્વપૂર્ણ પાસું પોરબંદર જિલ્લામાં કુછડી ખાતે એક વિશાળ ગ્રીનફિલ્ડ શિપબિલ્ડિંગ ક્લસ્ટરનો વિકાસ કરવાનો છે. આ પ્રોજેક્ટ માટે ખાનગી ક્ષેત્ર પાસેથી લગભગ ₹23,700 કરોડનું રોકાણ અપેક્ષિત છે. આ ઉપરાંત, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો સંયુક્ત રીતે ₹3,300 કરોડ ડ્રેજિંગ, બ્રેકવોટર્સ અને નેવિગેશન ચેનલો જેવી આવશ્યક કોમન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુવિધાઓ માટે ફાળવશે. આ સહિયારા ખર્ચાઓને કારણે, નવા શિપબિલ્ડરો માટે પ્રારંભિક મૂડી જરૂરિયાતો ઘટશે.
રોકાણકારો માટે આકર્ષક પ્રોત્સાહનો
રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, આ નીતિમાં નાણાકીય અને કાર્યકારી લાભોનું મિશ્રણ આપવામાં આવ્યું છે. રજિસ્ટર્ડ રોકાણકારો મૂડી સહાય, સ્ટેમ્પ ડ્યુટી રિઇમ્બર્સમેન્ટ અને વ્યાજ સબસિડી યોજનાઓનો લાભ લઈ શકશે. MSME ખરીદી માટે સબસિડી અને વીજળી-પાણી જેવી ઉપયોગિતાઓના ખર્ચમાં પણ સહાય આપવામાં આવશે. ગુજરાત મેરીટાઇમ બોર્ડ (GMB) એ મંજૂરી પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે સિંગલ વિન્ડો ક્લિયરન્સ સિસ્ટમ રજૂ કરી છે. આ ઉપરાંત, બે ઇન્ટિગ્રેટેડ મેગા શિપબિલ્ડિંગ પાર્ક અને પાંચ લાખ લોકોને રોજગારી આપવા માટે તાલીમ કાર્યક્રમ પણ આ નીતિનો ભાગ છે.
રોકાણકારો માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
આ નીતિની સફળતા કેટલાક બાહ્ય અને આંતરિક પરિબળો પર નિર્ભર રહેશે. રોકાણકારોએ જમીન સંપાદનની ગતિ અને ખાનગી શિપબિલ્ડરો દ્વારા ભંડોળના વાસ્તવિક ઉપયોગ પર ધ્યાન આપવું પડશે. ભારતમાં મોટા દરિયાઈ પ્રોજેક્ટ્સમાં ખર્ચ વધારો અને નિયમનકારી મંજૂરીઓમાં વિલંબના પડકારો સામાન્ય રહ્યા છે. આ શિપયાર્ડની લાંબા ગાળાની સફળતા વૈશ્વિક શિપિંગ માંગ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્પર્ધા કરવાની ક્ષમતા પર પણ આધાર રાખશે. રોકાણકારોએ કુછડી ક્લસ્ટરમાં બાંધકામના પ્રથમ તબક્કાના સમયપત્રક અને કંપની-સ્તરની ભાગીદારી અંગેના અપડેટ્સ પર નજર રાખવી જોઈએ.