અમેરિકાની કંપની GrafTech દ્વારા પ્લાન્ટ બંધ કરવાના નિર્ણયથી ગ્લોબલ માર્કેટમાં ગ્રેફાઇટ ઇલેક્ટ્રોડની સપ્લાય ઘટશે, જેનાથી Graphite India અને HEG ને મોટો ફાયદો થવાની શક્યતા છે. આ ઉપરાંત, HEG એ તેના બિઝનેસ ડિમર્જર માટે **7 સપ્ટેમ્બર, 2026** ને રેકોર્ડ ડેટ તરીકે નક્કી કરી છે.
ગ્લોબલ સપ્લાયમાં ઘટાડો અને ભારતને ફાયદો
ભારતીય ગ્રેફાઇટ ઇલેક્ટ્રોડ ઉત્પાદકો Graphite India અને HEG ના શેરમાં તેજીનું મુખ્ય કારણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સપ્લાયમાં આવનારો ઘટાડો છે. અમેરિકાની GrafTech International એ મેક્સિકોના મોન્ટેરી સ્થિત પોતાનો મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ કાયમી ધોરણે બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ પ્લાન્ટ બંધ થવાથી વર્ષ 2027 ના બીજા ક્વાર્ટર સુધીમાં વૈશ્વિક માર્કેટમાંથી 51,000 ટન ઉત્પાદન ક્ષમતા ઓછી થઈ જશે, જે વૈશ્વિક સપ્લાયના લગભગ 7% જેટલો મોટો હિસ્સો છે.
આ ઘટાડો ગ્રેફાઇટ ઇલેક્ટ્રોડ ઉદ્યોગ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી આ સેક્ટર ઓવરસપ્લાયની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યું હતું. માર્કેટ એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે સપ્લાય ઘટવાથી ભારતીય ઉત્પાદકોની પ્રાઇસિંગ પાવર (Pricing Power) વધશે, જેનાથી તેઓ ભાવ વધારીને પોતાના પ્રોફિટ માર્જિનને સુરક્ષિત રાખી શકશે.
HEG નું કોર્પોરેટ રિસ્ટ્રક્ચરિંગ
સપ્લાયના સમાચારની સાથે HEG ના રોકાણકારો માટે એક મહત્વપૂર્ણ અપડેટ છે. કંપનીએ તેના 'કોમ્પોઝિટ સ્કીમ ઓફ એરેન્જમેન્ટ' અંતર્ગત 7 સપ્ટેમ્બર, 2026 ને રેકોર્ડ ડેટ નક્કી કરી છે. આ પ્રક્રિયા બાદ કંપની બે અલગ એકમોમાં વહેંચાઈ જશે. એક યુનિટ ગ્રેફાઇટ ઇલેક્ટ્રોડ બિઝનેસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જ્યારે બીજું યુનિટ 'HEG Advanced Materials' ના નામથી બેટરી એનર્જી સોલ્યુશન્સ અને ગ્રીન પાવર પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરશે. પાત્ર શેરધારકોને નવી કંપનીના શેર 1:1 ના રેશિયોમાં મળશે.
માર્કેટ અને સેક્ટરનું જોખમ
જોકે, રોકાણકારોએ સાવચેત રહેવું પણ જરૂરી છે. આ કંપનીઓનો મુખ્ય આધાર સ્ટીલ ઇન્ડસ્ટ્રી અને ખાસ કરીને 'Electric Arc Furnace' (EAF) પદ્ધતિ છે. જો સ્ટીલની માંગમાં ઘટાડો થાય, તો સપ્લાય ઘટવાનો ફાયદો મર્યાદિત રહી શકે છે. આ ઉપરાંત, નિકાસ પરની તપાસ (CVD), વધતા ઇનપુટ કોસ્ટ અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં અસ્થિરતા જેવા પડકારો હજુ પણ યથાવત છે, જે કંપનીના નેટ પ્રોફિટને અસર કરી શકે છે.