ECLGS 5.0 ની મંજૂરી: ભારતીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ MSMEs ને મોટી રાહત, પણ વેલ્યુ ચેઇનના પડકારો યથાવત

ECLGS 5.0: MSMEs માટે નાણાકીય જીવનરેખા

ભારતીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન ક્ષેત્ર, ખાસ કરીને તેની માઇક્રો, સ્મોલ અને મીડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ (MSMEs) માટે એક મોટી રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. કેન્દ્રીય કેબિનેટે ECLGS 5.0 ને મંજૂરી આપી છે. આ યોજના MSMEs ને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં આવતી મુશ્કેલીઓ અને ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓનો સામનો કરવા માટે જરૂરી નાણાકીય ટેકો આપશે.

યોજના હેઠળ શું મળશે?

ECLGS 5.0 હેઠળ, MSMEs ને 100% ક્રેડિટ ગેરંટી આપવામાં આવશે. આ સાથે, ફી માફી અને વધારાના વર્કિંગ કેપિટલની સુવિધા પણ મળશે. ભારતના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રમાં MSMEs નું યોગદાન ખૂબ મોટું છે અને આ નાણાકીય સહાય ખાસ કરીને ટિયર-2 અને ટિયર-3 સપ્લાયર્સ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. આ યોજના દ્વારા ગ્લોબલ ઇકોનોમિક પરિસ્થિતિઓને કારણે લિક્વિડિટીના દબાણને ઘટાડવા માટે ₹2.55 લાખ કરોડ ની વધારાની ક્રેડિટ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.

ભારતનાં મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંકો અને MSMEs ની ભૂમિકા

ભારતના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરનું લક્ષ્ય 2026 સુધીમાં $300 બિલિયન અને 2030 સુધીમાં $500 બિલિયન સુધી પહોંચવાનું છે. આ દ્રષ્ટિમાં MSMEs મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (ECMS) માં પણ MSMEs ની ભાગીદારી 80% રહી છે. ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન (ISM) ₹76,000 કરોડ ના સમર્થન સાથે ભારતને સેમિકન્ડક્ટર હબ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે, જ્યાં MSMEs ની ભૂમિકા મટીરિયલ્સ અને ઇક્વિપમેન્ટ સપ્લાયમાં મહત્વપૂર્ણ બનશે.

અન્ય સરકારી પહેલો અને પડકારો

ECLGS 5.0 ઉપરાંત, પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) સ્કીમ, ડિઝાઇન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (DLI) સ્કીમ જેવી અનેક પહેલો આ વૃદ્ધિને ટેકો આપી રહી છે. જોકે, ભારતની ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ કોસ્ટ અન્ય એશિયન હબ કરતાં 10-20% વધારે છે. PCB અને સેમિકન્ડક્ટર જેવા મહત્વપૂર્ણ કમ્પોનન્ટ્સ માટે 85-90% આયાત પર નિર્ભરતા અને બ્યુરોક્રેટિક વિલંબ પણ મોટા પડકારો છે.

ગ્લોબલ વેલ્યુ ચેઇનમાં જોડાવાની અડચણો

'China+1' સ્ટ્રેટેજીને કારણે ભારત વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન રિઅલાઇનમેન્ટમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન મેળવી રહ્યું છે. FY2024-25 માં ભારતીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન $125 બિલિયન સુધી પહોંચ્યું છે. પરંતુ, MSMEs માટે અદ્યતન ટેકનોલોજી અપગ્રેડ કરવી, ખર્ચ સ્પર્ધાત્મકતા હાંસલ કરવી અને પ્રિસિઝન પાર્ટ્સ તથા સ્પેશિયાલિટી મટીરિયલ્સ જેવા ઊંચા મૂલ્યવાળા કમ્પોનન્ટ્સ માટે મજબૂત ડોમેસ્ટિક સપ્લાય ચેઇન બનાવવી એ મુખ્ય પડકારો છે. CGTMSE જેવી ક્રેડિટ ગેરંટી સ્કીમનો કવરેજ કુલ MSE યુનિટ્સના ફક્ત 9.4% સુધી પહોંચ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે નાણાકીય સહાયની પહોંચ હજુ મર્યાદિત છે.