**18 નવેમ્બર, 2026** થી ચીન ટનલ-બોરિંગ મશીન (TBM) અને તેના સંબંધિત સાધનોની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવા જઈ રહ્યું છે. આ નિર્ણયથી ભારતના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ માટે સપ્લાય ચેઈનમાં મોટો અવરોધ આવી શકે છે, ખાસ કરીને સરહદી વિસ્તારોમાં ચાલતા કામો માટે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને મેન્ટેનન્સ પર અસર
ચીનના વાણિજ્ય મંત્રાલયે TBM, વોકિંગ એક્સકેવેટર્સ અને હાઈ-એલ્ટિટ્યુડ શૉટક્રિટ મશીનો પર નિકાસ નિયંત્રણો જાહેર કર્યા છે. હાલમાં દુનિયાના લગભગ 70% TBM માર્કેટ પર ચીનનો કબજો છે અને ભારતના ઘણા મોટા પ્રોજેક્ટ્સમાં ચીની મશીનરીનો જ ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. જો સ્પેરપાર્ટ્સ મેળવવામાં વિલંબ થશે, તો મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ જેવા પ્રોજેક્ટ્સમાં કામ અટકી શકે છે અને ઓપરેશનલ મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે.
કંપનીઓ પર સંભવિત દબાણ
Larsen & Toubro અને BEML જેવી મોટી કંપનીઓ માટે આ એક મોટો પડકાર છે. હવે તેમને જર્મની કે જાપાન જેવા દેશોમાંથી વૈકલ્પિક સપ્લાયર્સ શોધવા પડશે, જેનો ખર્ચ ઘણો વધારે હોઈ શકે છે. આ વધારાનો ખર્ચ કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે.
સરકારનો 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' પ્લાન
આ નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ભારત સરકાર $1.2 બિલિયન ની ઈન્સેન્ટિવ સ્કીમ લાવી છે. આ સ્કીમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક સ્તરે હેવી કન્સ્ટ્રક્શન મશીનરીનું ઉત્પાદન વધારવાનો છે. જોકે, ચીનના મોટા પાયાના ઉત્પાદન (Economies of scale) સામે ભારતીય કંપનીઓ કેટલી ઝડપથી સ્પર્ધા કરી શકશે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે.
રોકાણકારોએ શું જોવું?
આગામી સમયમાં, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને એન્જિનિયરિંગ કંપનીઓના પ્રોજેક્ટ માર્જિન અને સમયમર્યાદામાં થતા ફેરફારો પર નજર રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે. મેનેજમેન્ટ તરફથી સ્પેરપાર્ટ્સના કન્ટીન્જન્સી પ્લાન અંગે આવનારી કોમેન્ટરી રોકાણકારો માટે મુખ્ય સંકેત હશે.