ભારતીય ઓટો કોમ્પોનન્ટ કંપનીઓ હવે ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ તરફ વળી રહી છે. ટેકનિકલ કુશળતા તો છે, પણ રોકાણકારોએ સાવધાન રહેવાની જરૂર છે કારણ કે આ સેક્ટરમાં ઓર્ડર મળ્યા પછી પ્રોડક્શન અને રેવન્યુ સાયકલ ખૂબ જ લાંબી હોય છે.
ભારતીય ઓટો કોમ્પોનન્ટ બનાવતી કંપનીઓ હવે ગ્રોથ માટે ડિફેન્સ સેક્ટર પર નજર દોડાવી રહી છે. સરકારના 'આત્મનિર્ભર' અભિયાન અને ડિફેન્સ સાધનોના લોકલ પ્રોડક્શન પરના જોરને કારણે ઘણી ઓટો પાર્ટ્સ બનાવતી કંપનીઓ હવે પોતાનો કારોબાર ડિફેન્સ હાર્ડવેર તરફ વાળી રહી છે. આ પાછળનું મુખ્ય કારણ 'પ્રીસીઝન એન્જિનિયરિંગ' છે.
ટેકનિકલ ક્ષમતા અને વાસ્તવિકતા
ઓટોમોબાઈલ માટે જરૂરી મેટલ ફોર્જિંગ, કાસ્ટિંગ અને ફાઈન મશીનિંગ જેવી પ્રક્રિયાઓ ડિફેન્સ અને એરોસ્પેસની જરૂરિયાતો સાથે ઘણી મળતી આવે છે. આ કંપનીઓ પાસે પહેલેથી જ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ગુણવત્તા જાળવવાની ક્ષમતા છે, એટલે કાગળ પર આ ફેરફાર લોજિકલ લાગે છે. પરંતુ, ડિફેન્સ સેક્ટર ઓટોમોબાઈલ સપ્લાય ચેઈનથી ઘણું અલગ છે. અહીં રેવન્યુ મેળવવાનો રસ્તો ઘણો લાંબો અને કઠિન છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
ઓટો સેક્ટરમાં કોન્ટ્રાક્ટ મળ્યાના થોડા જ મહિનામાં પ્રોડક્શન શરૂ થઈ જાય છે, જ્યારે ડિફેન્સમાં કમ્પ્લાયન્સ અને સર્ટિફિકેશન મેળવતા જ વર્ષો નીકળી જાય છે. આ માટે કંપનીઓએ મશીનરી અને ટેસ્ટિંગ પાછળ મોટું મૂડીરોકાણ (CapEx) કરવું પડે છે. વધુમાં, ડિફેન્સ ઓર્ડર્સ સરકારી એજન્સીઓ અને મિનિસ્ટ્રી દ્વારા આપવામાં આવે છે, જેની નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા ઘણી ધીમી હોય છે. પરિણામે, ઓર્ડર બુકમાં પ્રોજેક્ટ દેખાય છતાં બેલેન્સ શીટ પર આવક થતા લાંબો સમય લાગે છે.
શું જોવું જોઈએ?
રોકાણકારોએ એવા ખેલાડીઓને અલગ તારવવા જોઈએ જેઓ માત્ર પ્લાનિંગ સ્ટેજ પર છે અને એવા ખેલાડીઓ જે પહેલેથી જ ડિલિવરી કરી રહ્યા છે. Bharat Forge જેવી કંપનીઓએ વર્ષોની મહેનત બાદ આ ક્ષેત્રમાં સ્થાન જમાવ્યું છે. જો કોઈ કંપની માત્ર જાહેરાત કરી રહી હોય તો તેમના પર નજર રાખવી જરૂરી છે, કારણ કે ભારે ખર્ચને કારણે તેમની કેશ ફ્લો પર અસર પડી શકે છે. ટૂંકમાં, કંપની માત્ર ઓર્ડર સાઈન કરે છે કે પછી તેને સફળતાપૂર્વક એક્ઝિક્યુટ કરી રહી છે, તે જોવું અત્યારે સૌથી મહત્વનું છે.