આંધ્ર પ્રદેશે ₹2.08 લાખ કરોડના 25 મોટા ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપી છે, જેમાં 84% રોકાણ ડેટા સેન્ટર્સનું છે. રાજ્ય 21,000થી વધુ નોકરીઓનું લક્ષ્ય ધરાવે છે, પરંતુ રોકાણકારોએ આ મોટા પ્રોજેક્ટ્સના અમલીકરણ, સ્થાનિક પાણી અને ઊર્જા સંસાધનો પર અસર, અને સરકારની નવી એસ્ક્રો-આધારિત પ્રોત્સાહન પદ્ધતિ પર નજર રાખવી પડશે.
25 મોટા પ્રોજેક્ટ્સને મળી લીલી ઝંડી
આંધ્ર પ્રદેશ સ્ટેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રમોશન બોર્ડ (SIPB) એ 12 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ 25 નવા ઔદ્યોગિક પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી છે, જેનું કુલ રોકાણ મૂલ્ય ₹2.08 લાખ કરોડ છે. આ મંજૂરીનો ઉદ્દેશ રાજ્યના ઔદ્યોગિક આધારને ડેટા સેન્ટર્સ, રિન્યુએબલ એનર્જી અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રોમાં વિસ્તારવાનો છે. રાજ્ય સરકારનો અંદાજ છે કે આ પ્રોજેક્ટ્સ આશરે 21,627 પ્રત્યક્ષ રોજગારીનું સર્જન કરશે.
ડેટા સેન્ટર્સ પર ખાસ ધ્યાન
આ મંજૂરીઓમાં ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ભારે ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. ત્રણ મોટા ડેટા સેન્ટર પ્રોજેક્ટ્સ કુલ મંજૂર મૂલ્યના 84% થી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે, જે આશરે ₹1.75 લાખ કરોડ થાય છે. મુખ્ય રોકાણકારોમાં ReNew AP Green Data Centerનો સમાવેશ થાય છે, જેણે અનાકાપલ્લી જિલ્લામાં ₹85,200 કરોડ ના રોકાણનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. Data Center Holdings India વિશાખાપટ્ટનમમાં ₹58,743 કરોડ નો પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે, જ્યારે AM Intelligence Labs પણ વિશાખાપટ્ટનમમાં ₹31,387 કરોડ નું રોકાણ કરશે. ડેટા સેન્ટર્સમાં આટલા મોટા પ્રમાણમાં મૂડીનું કેન્દ્રીકરણ રાજ્યને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું પ્રાદેશિક હબ બનાવવાનો પ્રયાસ દર્શાવે છે, પરંતુ આ માટે ઊર્જા અને યુટિલિટીની ક્ષમતાની જરૂર પડશે.
રિન્યુએબલ્સ અને મેન્યુફેક્ચરિંગમાં વૈવિધ્યકરણ
ડેટા સેન્ટર્સ ઉપરાંત, SIPB એ ઊર્જા અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રોમાં પણ અનેક પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપી છે. Waaree Clean Energy Solutions એ કાકીનાડા જિલ્લામાં ₹15,000 કરોડ નો પ્રોજેક્ટ હાથ ધર્યો છે. અન્ય નોંધપાત્ર રોકાણોમાં Kurnool માં Agastya Green Energy (₹7,799.96 કરોડ), Srikakulam માં Coromandel International (₹2,125 કરોડ) અને તિરુપતિમાં Munoth Lithium Battery દ્વારા બેટરી મેન્યુફેક્ચરિંગ યોજનાઓનો સમાવેશ થાય છે. AIL Dixon India જેવી કંપનીઓ પણ કડપામાં મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ સ્થાપશે.
નવી સરકારી નીતિ: એસ્ક્રો-આધારિત પ્રોત્સાહનો
લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે એક મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે રાજ્ય સરકાર ડિસેમ્બર 2026 થી ઔદ્યોગિક પ્રોત્સાહનોના વિતરણ માટે એસ્ક્રો-આધારિત પદ્ધતિ લાગુ કરી રહી છે. આનાથી એ સુનિશ્ચિત થશે કે સબસિડી અને પ્રોત્સાહનો ફક્ત ચોક્કસ લક્ષ્યાંકો પૂર્ણ થયા પછી જ આપવામાં આવશે, જેનાથી ભંડોળના દુરુપયોગનું જોખમ ઘટશે અને રાજ્યનું બજેટ સ્થિર રહેશે.
સંસાધન અને અમલીકરણના જોખમો
જોકે આંકડા નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ દર્શાવે છે, આ પ્રોજેક્ટ્સને અમલીકરણ અને પર્યાવરણીય પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. મોટા ડેટા સેન્ટર્સ માટે પુષ્કળ ઊર્જા અને પાણીની જરૂર પડે છે, જેના કારણે સ્થાનિક સ્તરે ભૂગર્ભજળની અછત અને ઊર્જા ગ્રીડ પર દબાણ જેવા મુદ્દાઓ ઉઠી શકે છે. આ વિશાળ પ્રોજેક્ટ્સ માટે જમીન સંપાદન અને સંસાધનોની ફાળવણી અંગે કેટલીકવાર જાહેર વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો છે. રોકાણકારોએ રાજ્ય આ ઉપયોગિતાઓની માંગ કેવી રીતે સંચાલિત કરે છે અને કંપનીઓ પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ કેટલી ઝડપથી મેળવી શકે છે તેના પર નજર રાખવી પડશે.