₹1.5 લાખ કરોડનું ભગીરથ રોકાણ: ગ્રીન સ્ટીલનું નવું કેન્દ્ર
ArcelorMittal Nippon Steel India (AM/NS India) દ્વારા ఆంధ్ర પ્રદેશમાં સ્થાપાનારા આ ઇન્ટિગ્રેટેડ સ્ટીલ પ્લાન્ટનું કુલ રોકાણ આશરે ₹1.5 લાખ કરોડ (એટલે કે ₹1.5 ટ્રિલિયન) થવાનું છે. આ પ્રોજેક્ટનું પ્રથમ ચરણ ₹70,000 કરોડ માં પૂર્ણ થશે, અને સંપૂર્ણ ક્ષમતાએ ઉત્પાદન શરૂ થતા પ્લાન્ટની વાર્ષિક ઉત્પાદન ક્ષમતા 17.8 મિલિયન ટન પ્રતિ વર્ષ (MTPA) સુધી પહોંચી જશે. આ સ્કેલ સાથે, આ ભારતની સૌથી મોટી સ્ટીલ ઉત્પાદન સુવિધાઓમાંની એક બનશે.
ગ્રીન સ્ટીલ સર્ટીફિકેશન પર ફોકસ
AM/NS India નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્ટીલ મંત્રાલય (Ministry of Steel) પાસેથી 'ગ્રીન સ્ટીલ' સર્ટિફિકેશન મેળવવાનો છે. આનાથી કંપની સસ્ટેનેબલ મેટલર્જી (Sustainable Metallurgy) પ્રત્યે પોતાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવશે. ભારત સરકારે ડિસેમ્બર 2024 માં તેની 'ગ્રીન સ્ટીલ ટેક્સોનોમી' (Green Steel Taxonomy) રજૂ કરી છે, જે કાર્બન ઉત્સર્જનની તીવ્રતાના આધારે સ્ટીલને વર્ગીકૃત કરે છે. AM/NS India નું આ પગલું ESG (Environmental, Social, and Governance) પરિબળોને મહત્વ આપતા બજારમાં તેને અગ્રણી બનાવશે. કંપની 2027 સુધીમાં પોતાના 70% ઉત્પાદનમાં ગ્રીન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે.
રોજગારી અને આર્થિક વિકાસ:
આ વિશાળ પ્રોજેક્ટ આશરે એક લાખ (1,00,000) સીધી અને પરોક્ષ રોજગારીનું સર્જન કરશે. આ ઉપરાંત, ₹11,000 કરોડ ના વધારાના રોકાણ સાથે એક કેપ્ટિવ પોર્ટ (Captive Port) પણ બનાવવામાં આવશે, જે નિકાસ લોજિસ્ટિક્સને સુધારશે અને સંભવિતપણે વધુ 6,000 નોકરીઓ ઊભી કરશે. આ પ્રોજેક્ટ આંધ્ર પ્રદેશના ઔદ્યોગિક વિકાસને નવી ગતિ આપશે અને દેશની કુલ સ્ટીલ ક્ષમતાને 2050 સુધીમાં 430 MT સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરશે.
આંધ્ર પ્રદેશ બન્યું રોકાણનું કેન્દ્ર:
આંધ્ર પ્રદેશની ઉદ્યોગ-મૈત્રીપૂર્ણ નીતિઓ, ઝડપી મંજૂરી પ્રક્રિયાઓ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસને કારણે આ રાજ્ય મોટા ઔદ્યોગિક રોકાણો માટે આકર્ષક સ્થળ બની રહ્યું છે. રાજ્ય સરકારે જમીન ફાળવણી અને મંજૂરીઓની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવીને આ પ્રોજેક્ટને સરળ બનાવ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ વિશાખાપટ્ટનમ (Visakhapatnam) પ્રદેશને એક મુખ્ય ઔદ્યોગિક હબ તરીકે સ્થાપિત કરશે.
સ્પર્ધાત્મક બજાર અને પડકારો:
ભારતીય સ્ટીલ બજાર અત્યંત સ્પર્ધાત્મક છે, જેમાં Tata Steel અને JSW Steel જેવા મોટા ખેલાડીઓ પણ પોતાની ક્ષમતા વધારી રહ્યા છે અને સસ્ટેનેબિલિટી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. Tata Steel 2045 સુધીમાં નેટ-ઝીરો કાર્બન ઉત્સર્જનનું લક્ષ્ય ધરાવે છે, જ્યારે JSW Steel 2050 સુધીમાં કાર્બન ન્યુટ્રાલિટી હાંસલ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. AM/NS India નો ગ્રીન સ્ટીલ પરનો ફોકસ અને તેની વિશાળ સુવિધા તેને સ્પર્ધામાં આગળ રાખવામાં મદદ કરશે. જોકે, પર્યાવરણીય મંજૂરીઓ મેળવવામાં વિલંબ અને કાચા માલની આયાત પરના નિયંત્રણો જેવા પડકારો પણ રહેલા છે.
