AI બૂમ અને ઇલેક્ટ્રિફિકેશન ડ્રાઇવ પાવર સેક્ટરને નવી ઊંચાઈએ લઈ ગયા
શુક્રવારના ઇન્ટ્રા-ડે ટ્રેડિંગ દરમિયાન ભારતના BSE પર પાવર સેક્ટર ઇન્ડેક્સમાં નોંધપાત્ર 1.5% થી વધુનો ઉછાળો જોવા મળ્યો, જેણે બ્રોડર સેન્સેક્સને પાછળ છોડી દીધો. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ ABB India, Siemens, અને Hitachi Energy India જેવી મુખ્ય મલ્ટીનેશનલ કોર્પોરેશન્સ (MNCs) નું મજબૂત પ્રદર્શન રહ્યું. આ કંપનીઓના શેરમાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો, જેમાં ABB India લગભગ 8% વધીને ₹6,166.95 પર પહોંચ્યો, જ્યારે Hitachi Energy India એ ₹23,780 નો નવો વિક્રમી ઊંચો ભાવ (record high) નોંધાવ્યો. Siemens ના શેર પણ ₹3,235 ના સ્તરે મજબૂત વૃદ્ધિ દર્શાવી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, Torrent Power, Tata Power, NTPC, અને CG Power and Industrial Solutions જેવી અન્ય મોટી પાવર કંપનીઓના શેરમાં 1% થી 3% સુધીનો વધારો જોવા મળ્યો. BSE પાવર ઇન્ડેક્સે 23 સપ્ટેમ્બર 2025 ના રોજ 7,048.02 નો 52-અઠવાડિયાનો ઊંચો (52-week high) સ્તર બનાવ્યો હતો, જે હાલમાં લગભગ 6,713.57 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, જે સેક્ટરની મજબૂત તાજેતરની ગતિ દર્શાવે છે. હાલમાં આ ઇન્ડેક્સનો P/E રેશિયો લગભગ 27.6 છે, જે સેક્ટર પ્રત્યે રોકાણકારોનો વિશ્વાસ દર્શાવે છે.
AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ઇલેક્ટ્રિફિકેશનનું વધતું મહત્વ
પાવર સ્ટોક્સની વર્તમાન માંગ ભારતના મહત્વાકાંક્ષી ઇલેક્ટ્રિફિકેશન લક્ષ્યાંકો અને વૈશ્વિક સ્તરે વીજળીની વધતી જતી માંગ સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલી છે, જે આગામી સમયમાં 70% થી વધુ વધવાની ધારણા છે. ભારત માટે, આનો અર્થ વીજળી ઉત્પાદન ક્ષમતા વિસ્તરણ, ગ્રીડની વિશ્વસનીયતા વધારવા અને 2030 સુધીમાં પ્રતિ વ્યક્તિ વીજળી વપરાશ 2,000 kWh સુધી પહોંચાડવામાં મોટા રોકાણ તરીકે થાય છે. આ બધા વચ્ચે, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટેનો ધસારો એક નવો અને મુખ્ય ચાલકબળ બની રહ્યો છે. ભારત AI હબ તરીકે પોતાને સ્થાપિત કરી રહ્યું છે અને ડેટા સેન્ટર રોકાણોમાં $200 બિલિયન સુધીનું લક્ષ્ય રાખે છે. Google, Microsoft, અને Amazon જેવી મોટી ટેક કંપનીઓએ પણ આ દિશામાં નોંધપાત્ર પ્રતિબદ્ધતાઓ દર્શાવી છે. Adani Group પણ AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં $100 બિલિયન નું રોકાણ કરવાની યોજના ધરાવે છે. AI ની આ વધતી માંગને કારણે ભારતીય AI ડેટા સેન્ટર માર્કેટ 2033 સુધીમાં $41.7 બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, જે 28.2% ના CAGR દરે વૃદ્ધિ પામશે.
કંપનીઓના પ્રદર્શન પર એક નજર
ABB India ના તાજેતરના Q4 ના પરિણામોએ મજબૂત ઓર્ડર મોમેન્ટમ દર્શાવ્યું, જેમાં ઓર્ડર્સમાં વાર્ષિક ધોરણે 52% નો વધારો થઈને ₹4,096 કરોડ થયો, જે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં તેનો સૌથી વધુ Q4 ઓર્ડર ઇનફ્લો છે. ડેટા સેન્ટર્સ, ઓટોમોટિવ અને રેલવે જેવા સેક્ટર્સ આ વૃદ્ધિના મુખ્ય કારણો રહ્યા. કંપનીનો ઓર્ડર બેકલોગ ₹10,471 કરોડ પર પહોંચ્યો છે, જે વાર્ષિક ધોરણે 12% વધ્યો છે, જે આવક (revenue) ની સ્પષ્ટ દૃશ્યતા (visibility) પ્રદાન કરે છે. Hitachi Energy India એ Q3 માં મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું, જેમાં ટેક્સ પહેલાનો નફો (PBT) 88.9% અને ટેક્સ પછીનો નફો (PAT) વાર્ષિક ધોરણે 90.3% વધ્યો. આ વૃદ્ધિ મજબૂત ઓર્ડર એક્ઝિક્યુશન અને ₹29,872.2 કરોડ ના સ્વસ્થ બેકલોગને કારણે શક્ય બની. યુનિયન બજેટમાં ટેકનોલોજી-લક્ષી વૃદ્ધિ, જાહેર મૂડી ખર્ચ અને AI ડેટા સેન્ટર્સ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, જે આ ક્ષેત્રના આઉટલૂકને વધુ મજબૂત બનાવે છે. આ ઉપરાંત, તાજેતરના EU-India ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ થી સ્વચ્છ ઊર્જા (clean-energy) સહયોગ, ખાસ કરીને રિન્યુએબલ્સ અને ગ્રીન હાઇડ્રોજનમાં, ટેકનોલોજી એક્સચેન્જ અને રોકાણને પ્રોત્સાહન મળવાની અપેક્ષા છે.
વેલ્યુએશન અંગે ચિંતાઓ અને એનાલિસ્ટના મંતવ્યો
મજબૂત ફંડામેન્ટલ ડ્રાઇવર્સ હોવા છતાં, પાવર સેક્ટરની અગ્રણી કંપનીઓના વેલ્યુએશન્સ એક મુખ્ય ચિંતાનો વિષય છે. Hitachi Energy India નો P/E રેશિયો 118.58 થી 125.13 ની રેન્જમાં છે, જે દર્શાવે છે કે શેરના ભાવમાં ભવિષ્યની નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ પહેલેથી જ સમાવિષ્ટ છે. તેવી જ રીતે, ABB India નો P/E રેશિયો લગભગ 67.5 અને Siemens India નો P/E રેશિયો લગભગ 48.4 છે. જોકે મોટાભાગના એનાલિસ્ટ્સ આ ક્ષેત્ર અંગે સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ ધરાવે છે, પરંતુ કેટલાક મતભેદ પણ જોવા મળે છે. Hitachi Energy India પાસે ₹23,197.69 ની આસપાસ સરેરાશ 12-મહિનાના પ્રાઈસ ટાર્ગેટ સાથે 'બાય' રેટિંગ છે, જોકે કેટલાક યુઝર્સ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. Siemens India પણ ₹3,300-₹3,342 ના પ્રાઈસ ટાર્ગેટ સાથે 'બાય' સર્વસંમતિ ધરાવે છે, પરંતુ ભૂતકાળમાં કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ સંબંધિત કેટલીક ચિંતાઓ નોંધાઈ છે. ABB India માટે એનાલિસ્ટના મંતવ્યો વધુ મિશ્રિત છે, જેમાં 'Reduce' થી 'Buy' સુધીના રેટિંગ્સ અને મર્યાદિત અપસાઇડ અથવા સંભવિત ડાઉનસાઇડ દર્શાવતા પ્રાઈસ ટાર્ગેટ્સ સામેલ છે, જેમ કે Nomura નો ₹4,620 નો ટાર્ગેટ.
માર્જિન દબાણ અને ઉભરતા જોખમો
માંગ મજબૂત જણાય છે, પરંતુ માર્જિન સુધારણા (margin recovery) માટે ક્ષેત્રમાં સતત અમલીકરણ કાર્યક્ષમતા (execution efficiency) અને કડક ખર્ચ વ્યવસ્થાપન (cost management) નિર્ણાયક બનશે, તેમ ICICI Securities એ જણાવ્યું છે. ABB India માટે, Q4 માં ઓર્ડર વધવા છતાં, તેનો એડજસ્ટેડ PAT વાર્ષિક ધોરણે 9% ઘટ્યો, જે આવકમાં વૃદ્ધિ હોવા છતાં સંભવિત માર્જિન દબાણ દર્શાવે છે. કંપનીનો ઊંચો P/E રેશિયો સૂચવે છે કે અમલીકરણમાં કોઈ પણ ઘટાડો અથવા ઓર્ડર ઇનફ્લોમાં ધીમી ગતિ નોંધપાત્ર વેલ્યુએશન કરેક્શન તરફ દોરી શકે છે. Siemens India નો નોંધપાત્ર P/E રેશિયો ઊંચી વૃદ્ધિની અપેક્ષાઓ દર્શાવે છે, જે તેને તેના અંદાજિત પ્રદર્શન માર્ગમાંથી કોઈપણ વિચલન માટે સંવેદનશીલ બનાવે છે. ડેટા સેન્ટર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે લાંબા ગાળાનું જોખમ ભારતમાં વધતું પાણીનું સંકટ (water stress) છે. નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે 2030 સુધીમાં ડેટા સેન્ટર્સનો પાણીનો વપરાશ બમણા કરતાં વધુ વધી શકે છે, જે પહેલાથી જ પાણીની અછતવાળા વિસ્તારોમાં તીવ્ર અછતના જોખમોને વધારશે. આ પર્યાવરણીય પડકાર AI બૂમને ટેકો આપતા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇકોસિસ્ટમ માટે નિયમનકારી અવરોધો અને વધેલા ઓપરેશનલ ખર્ચ લાદી શકે છે.
ભવિષ્યનું આઉટલૂક અને વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ
આગળ જોતાં, ABB India, Siemens, અને Hitachi Energy India જેવી કંપનીઓ અનેક ગ્રોથ વેક્ટર્સનો લાભ લેવા માટે વ્યૂહાત્મક રીતે સારી સ્થિતિમાં છે. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ગ્રીડ આધુનિકીકરણ, રિન્યુએબલ્સ અને વિશિષ્ટ ઔદ્યોગિક વિભાગોમાં તેમની વૈવિધ્યસભર હાજરી સ્થિતિસ્થાપકતા (resilience) પ્રદાન કરે છે. Hitachi Energy India નો ઓર્ડર બેકલોગ આગામી ક્વાર્ટર્સ માટે નોંધપાત્ર આવક દૃશ્યતા પૂરી પાડે છે. આ કંપનીઓના મેનેજમેન્ટ દ્વારા ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતા વધારવા, ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિનો લાભ લેવા અને વૃદ્ધિની ગતિ જાળવી રાખવા માટે વધુ ઓર્ડર સુરક્ષિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની શક્યતા છે. AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં ચાલી રહેલા રોકાણો, ભારતના લાંબા ગાળાના ઇલેક્ટ્રિફિકેશન લક્ષ્યાંકો સાથે મળીને, આવનારા વર્ષોમાં પાવર અને ઓટોમેશન સોલ્યુશન્સ માટે સતત માંગ સૂચવે છે. એનાલિસ્ટ સર્વસંમતિ, જોકે કેટલાક માટે મિશ્રિત છે, મોટાભાગે Siemens અને Hitachi Energy India માટે સકારાત્મક ઝોક ધરાવે છે, જે સતત પ્રદર્શનની અપેક્ષા દર્શાવે છે.