કેન્સરની દવાઓના ભાવમાં જોવા મળતા મોટા તફાવતને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે ગંભીર નોંધ લીધી છે. હોસ્પિટલ સંલગ્ન ફાર્મસીઓ દ્વારા વસૂલાતા ઊંચા ભાવ ૨૦૧૩ના ડ્રગ પ્રાઈસ કંટ્રોલ ઓર્ડર (DPCO)નું ઉલ્લંઘન હોવાનું જણાવી કોર્ટે તપાસના આદેશ આપ્યા છે, જે હોસ્પિટલ ચેઈન્સના પ્રોફિટ માર્જિન પર મોટી અસર કરી શકે છે.
દવાઓના ભાવમાં ક્યાં છે ગરબડ?
સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્સરની જીવનરક્ષક દવાઓના ભાવમાં ઉત્પાદન કિંમત અને અંતિમ વેચાણ કિંમત વચ્ચેના જંગી તફાવતને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની બેન્ચે સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે, ડ્રગ્સ (પ્રાઇસ કંટ્રોલ) ઓર્ડર, ૨૦૧૩ (DPCO) હેઠળ નિર્ધારિત ૧૬% રિટેલ માર્જિન મર્યાદાનું પાલન કેમ નથી કરવામાં આવતું?
હોસ્પિટલો માટે શું છે જોખમ?
કોર્ટે નોંધ્યું કે ખાનગી હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓને હોસ્પિટલની પોતાની જ ઇન-હાઉસ ફાર્મસીમાંથી દવા ખરીદવા મજબૂર કરવામાં આવે છે. આ પ્રથાને કારણે દર્દીઓ બજારમાં ભાવની સરખામણી કરી શકતા નથી, પરિણામે હોસ્પિટલો એક 'કેપ્ટિવ માર્કેટ' બનાવે છે.
આ બિઝનેસ મોડલ મોટી હોસ્પિટલ ચેઈન્સ માટે આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. જો સરકાર કે નિયમનકારો ફાર્મસી માર્જિન પર કડક નિયંત્રણો લાવે, તો હોસ્પિટલ કંપનીઓના ઓપરેટિંગ માર્જિન પર સીધી અસર પડી શકે છે. ઉપરાંત, આ મોંઘી દવાઓના કારણે આયુષ્માન ભારત જેવી સરકારી યોજનાઓ પર પણ આર્થિક બોજ વધી રહ્યો છે.
આગળ શું?
આ મામલે આગામી સુનાવણી ૧૨ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ ના રોજ યોજાશે. સરકારે અત્યારના રેગ્યુલેટરી ફ્રેમવર્ક વિશે વધુ વિગતો આપવા માટે સમય માંગ્યો છે. હાલમાં રોકાણકારોની નજર એ વાત પર છે કે શું કોર્ટ ફાર્મસી ઓપરેશન્સ કે જેનરિક દવાઓના પ્રિસ્ક્રિપ્શન અંગે કોઈ કડક આદેશ આપે છે કે નહીં.