સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ થયેલી એક અરજીએ ફાર્મા કંપનીઓની ઊંઘ હરામ કરી દીધી છે. ડૉ. સંજય કુલશ્રેષ્ઠાએ સરકારના કેન્સર વિરોધી દવાઓ પરના મર્યાદિત ભાવ નિયંત્રણ સામે સવાલ ઉઠાવ્યા છે. હાલમાં **76%** નવી દવાઓ પ્રાઈસ કેપની બહાર છે, અને જો કોર્ટ આમાં ફેરફાર લાવશે તો કંપનીઓના માર્જિન પર મોટી અસર પડી શકે છે.
કેસ શું છે?
સુપ્રીમ કોર્ટમાં હાલમાં દવાઓના ભાવ નિર્ધારણ અંગે સરકારની નીતિને પડકારવામાં આવી છે. અરજદાર અને બાળરોગ નિષ્ણાત ડૉ. સંજય કુલશ્રેષ્ઠાનો તર્ક છે કે સરકારે માત્ર કેન્સરની દવાઓ પર જ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, જ્યારે અન્ય ઘણી મહત્વની બીમારીઓની દવાઓ પર કોઈ અંકુશ નથી. ઉલ્લેખનીય છે કે, 9 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ કેમિકલ્સ અને ફર્ટિલાઈઝર્સ મંત્રાલયે કેન્સરની દવાઓના માર્જિનના મૂલ્યાંકન માટે એક એક્સપર્ટ કમિટી બનાવી હતી, જેના જવાબમાં આ અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે.
રોકાણકારો માટે શા માટે ચિંતાજનક?
હાલમાં 'Drugs (Prices Control) Order, 2013' મુજબ માત્ર આવશ્યક દવાઓના ભાવ નક્કી થાય છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, નવી લોન્ચ થતી દવાઓમાંથી માત્ર 24% જ આ કાયદાના દાયરામાં આવે છે. બાકીની 76% દવાઓ બજારના ભાવે વેચાય છે, જેમાં કંપનીઓ મનમાની કરી શકે છે.
માર્જિન પર સંકટ
ભારતીય ફાર્મા કંપનીઓ ઘણીવાર તેમની ઓછી માર્જિન ધરાવતી 'શેડ્યૂલ' દવાઓની ભરપાઈ કરવા માટે નોન-શેડ્યૂલ દવાઓ પર ઊંચા માર્જિન વસૂલે છે. જો સુપ્રીમ કોર્ટ કેન્સરની સાથે હૃદયરોગ, ડાયાબિટીસ અને એન્ટિબાયોટિક્સ જેવી કેટેગરીમાં પણ ભાવ નિયંત્રણ લાગુ કરવાનો આદેશ આપે, તો ફાર્મા કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિનમાં મોટો ઘટાડો આવી શકે છે. રોકાણકારો માટે હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું 'National Pharmaceutical Pricing Authority' (NPPA) ને તેનો દાયરો વધારવા માટે આદેશ મળે છે કે કેમ.