ગ્લોબલ ફાર્મા દિગ્ગજ Novo Nordisk India એ ભારતીય બજારમાં જેનરિક દવાઓના સસ્તા વિકલ્પોના વધતા ચલણને પહોંચી વળવા પોતાની બ્લોકબસ્ટર દવાઓ Ozempic અને Wegovy ના ભાવમાં ભારે ઘટાડો કર્યો છે.
આ નવા ભાવ 1લી એપ્રિલ, 2026 થી અમલમાં આવશે. Ozempic ની શરૂઆતની ડોઝના ભાવમાં 36% નો ઘટાડો કરીને તેને લગભગ ₹1,415 પ્રતિ સપ્તાહ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે Wegovy ની શરૂઆતની ડોઝના ભાવમાં 48% નો ઘટાડો કરીને તેને પણ ₹1,415 પ્રતિ સપ્તાહ જ રાખવામાં આવ્યો છે.
આ મોટા ભાવ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ semaglutide પર Novo Nordisk નો ભારતીય પેટન્ટ 20 માર્ચના રોજ સમાપ્ત થવો છે. આ પેટન્ટ સમાપ્તિ બાદ Sun Pharma, Dr. Reddy's Laboratories, Zydus Lifesciences અને Glenmark Pharmaceuticals જેવી અગ્રણી ભારતીય ફાર્મા કંપનીઓએ તાત્કાલિક રીતે semaglutide ની જેનરિક આવૃત્તિઓ લોન્ચ કરી દીધી છે, જે ઘણી ઓછી કિંમતે ઉપલબ્ધ છે.
Novo Nordisk ની આ રણનીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ અને બ્રાન્ડ ટ્રસ્ટ પર આધારિત પોતાની પ્રીમિયમ માર્કેટ પોઝિશનને જાળવી રાખવાનો છે. અગાઉ, Ozempic અને Wegovy ની માસિક કિંમત ₹8,800 થી ₹16,400 સુધી હતી. તેની સરખામણીમાં, જેનરિક દવાઓ શરૂઆતની ડોઝ માટે પ્રતિ માસ ₹1,290 જેવા નીચા ભાવે પણ મળી રહી છે.
Novo Nordisk India ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર વિક્રાંત શ્રોત્રિયાએ જણાવ્યું કે આ ભાવ ઘટાડાનો હેતુ 'શ્રેષ્ઠ-ઇન-ક્લાસ કાર્ડિયોમેટાબોલિક કેરને વધુ પોસાય તેવી બનાવવાનો' છે, જેથી દર્દીઓ સુધી તેની પહોંચ વધી શકે.
ભારતમાં GLP-1 દવાઓનું બજાર ખૂબ ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે. 2025 માં તેનું મૂલ્ય ₹1,000-1,200 કરોડ હતું અને 2030 સુધીમાં તે ₹5,000 કરોડ સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. આ વિશાળ વૃદ્ધિની તકોનો લાભ લેવા માટે Novo Nordisk આક્રમક પગલાં લઈ રહ્યું છે. જોકે, આ ભાવ ઘટાડાને કારણે કંપનીના નફાના માર્જિનમાં ઘટાડો થવાની સંભાવના છે.
આ સેગમેન્ટમાં સ્પર્ધા ખૂબ જ તીવ્ર બની રહી છે. Zydus Life Sciences ની Semaglyn લગભગ ₹2,200 પ્રતિ માસના ભાવે મળે છે, જ્યારે Glenmark Pharmaceuticals ની Glipiq ₹325 થી ₹440 પ્રતિ સપ્તાહે ઉપલબ્ધ છે. Sun Pharmaceutical એ પણ Noveltreat અને Sematrinity જેવી દવાઓ Novo Nordisk ની મૂળ દવાઓ કરતાં ઘણી ઓછી કિંમતે લોન્ચ કરી છે. આ ઉપરાંત, Eli Lilly ની Mounjaro (tirzepatide) જેવી દવાઓ પણ સ્પર્ધામાં છે, જેણે જાન્યુઆરી 2026 માં ₹113 કરોડ નું વેચાણ નોંધાવ્યું હતું, જ્યારે Wegovy નું વેચાણ તે જ સમયગાળામાં ફક્ત ₹11 કરોડ હતું.
વિશ્લેષકોના મતે, આ તીવ્ર સ્પર્ધાને કારણે આગામી નાણાકીય વર્ષ 2027 માં દવાઓના ભાવમાં 40-50% અને FY2028 માં 10-30% નો વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે. Novo Nordisk ની આ રણનીતિ વૈશ્વિક સ્તરે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે પેટન્ટ સમાપ્તિ બાદ ઘણી અન્ય દેશોમાં પણ આવી જ બજાર પરિસ્થિતિઓની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. કંપની તેના મજબૂત ક્લિનિકલ પુરાવા અને બ્રાન્ડ પ્રતિષ્ઠાનો ઉપયોગ કરીને જેનરિક્સના નીચા ભાવ સામે પોતાની સ્થિતિ કેટલી મજબૂત બનાવી શકે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.