Novartis અને Eli Lilly હાલમાં કેરળ હાઈકોર્ટમાં એક અરજીનો સામનો કરી રહી છે, જેમાં બ્રેસ્ટ કેન્સરની દવાઓ Ribociclib અને Abemaciclib ના ભાવ ઘટાડવાની માંગ કરવામાં આવી છે. આ કેસમાં કંપનીઓની કિંમત નક્કી કરવાની વ્યૂહરચના અને ભારતીય માર્કેટમાં તેના ભાવ અંગે ગંભીર સવાલો ઉઠ્યા છે.
મલ્ટીનેશનલ ફાર્મા કંપનીઓ Novartis અને Eli Lilly હાલમાં કેરળ હાઈકોર્ટમાં એક કાયદાકીય જંગ લડી રહી છે. આ અરજીનો મુખ્ય હેતુ જીવલેણ બ્રેસ્ટ કેન્સરની દવાઓ - Novartis ની Ribociclib અને Eli Lilly ની Abemaciclib ના ભાવમાં સરકારી દખલ દ્વારા ઘટાડો કરવાનો છે. આ કેસ હવે MNC કંપનીઓની ભારતીય બજારમાં કિંમત નક્કી કરવાની પદ્ધતિ પર પ્રકાશ પાડી રહ્યો છે.
ગ્લોબલ રેવન્યુ અને ભારતનો હિસ્સો
કોર્ટમાં રજૂ કરાયેલા આંકડાઓ અનુસાર, ગ્લોબલ સફળતા અને ભારતીય બજારના પ્રભાવ વચ્ચે મોટું અંતર છે. Novartis ની Ribociclib એ 2020 થી 2025 દરમિયાન $12.7 અબજ ની ગ્લોબલ રેવન્યુ કરી છે, જેની સામે ભારતમાં માત્ર $55.7 મિલિયન (આશરે 0.4%) નો ફાળો રહ્યો છે. તેવી જ રીતે, Eli Lilly ની Abemaciclib ની ગ્લોબલ રેવન્યુ $19.6 અબજ રહી છે, જેની સામે ભારતમાં માત્ર $31.5 મિલિયન છે.
પ્રોડક્શન કોસ્ટ અને રિસર્ચનો મુદ્દો
કંપનીઓ દલીલ કરે છે કે ઊંચા ભાવ પાછળ સંશોધન (R&D) નો ખર્ચ જવાબદાર છે. જોકે, કોર્ટમાં રજૂ થયેલા ડેટા મુજબ, Ribociclib ના માસિક પ્રોડક્શનનો ખર્ચ માત્ર ₹5,100 થી ₹7,750 વચ્ચે હોઈ શકે છે, જ્યારે કંપની તે વેચે છે લગભગ ₹78,400 માં! આ મોટું અંતર હાલમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
ફાર્મા સેક્ટરના રોકાણકારો માટે આ કેસ મહત્વનો છે કારણ કે તે ભારતમાં કિંમત નિર્ધારણ અંગેના રેગ્યુલેટરી રિસ્કને દર્શાવે છે. નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઈસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) અને DPCO હેઠળ જો સરકાર કડક વલણ અપનાવે, તો MNC ફાર્મા કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે. આગામી સુનાવણીઓ અને સરકારની પ્રતિક્રિયા પર રોકાણકારોએ બાજ નજર રાખવી જોઈએ.