ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની Novartis AG એ એક મોટું વ્યૂહાત્મક પગલું ભર્યું છે, જેમાં તેણે પોતાની ભારતીય પેટાકંપનીમાં લગભગ ₹1,446 કરોડનો હિસ્સો વેચી દીધો છે. આ વેચાણ સાથે, Novartis હવે ભારતને માત્ર ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ માટે જ નહીં, પરંતુ દવા શોધના પ્રારંભિક તબક્કાઓ અને ફેઝ I ક્લિનિકલ અભ્યાસો માટે પણ એક મુખ્ય વૈશ્વિક ઇનોવેશન હબ તરીકે વિકસાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
કંપનીએ તેની સૂચિબદ્ધ ભારતીય પેટાકંપની, Novartis India Limited માં 70.68% હિસ્સો પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી કન્સોર્ટિયમ, જેનું નેતૃત્વ ChrysCapital દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે, તેને વેચી દીધો છે. આ સોદાનું મૂલ્ય આશરે $159 મિલિયન (લગભગ ₹1,325 કરોડ) છે. આ પગલું Novartis ની વૈશ્વિક સ્તરે શુદ્ધ-પ્લે ઇનોવેટિવ દવા કંપની તરીકે કાર્ય કરવાની વ્યૂહરચનાને અનુરૂપ છે. કંપની તેની બિન-સૂચિબદ્ધ Novartis Healthcare Private Limited પેટાકંપની દ્વારા દેશમાં નવીન દવાઓના વ્યવસાયને આગળ ધપાવશે. આનાથી India ના R&D કેન્દ્રો, ખાસ કરીને Hyderabad અને Mumbai માં, Novartis ના વૈશ્વિક R&D ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના મહત્વપૂર્ણ ઘટક બનશે, જે Basel અને US માં તેના કેન્દ્રોની સમકક્ષ હશે.
Novartis વિશ્વભરમાં Pfizer, Roche, AstraZeneca જેવી મોટી ફાર્મા કંપનીઓ સાથે સ્પર્ધા કરે છે. ભારતમાં, ભવિષ્યમાં નવીન દવાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાથી સ્પર્ધાત્મક ગતિશીલતા બદલાશે. કંપની ખાસ કરીને કાર્ડિયોવાસ્ક્યુલર રોગ, ઓન્કોલોજી અને ઇમ્યુનોલોજી જેવા મુખ્ય થેરાપી ક્ષેત્રોમાં નવીન દવાઓ દ્વારા પોતાને અલગ પાડવાનો પ્રયાસ કરશે. આ વ્યૂહાત્મક પ્રયાસને ભારત સરકારની 'પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI)' અને 'પ્રમોશન ઓફ રિસર્ચ એન્ડ ઇનોવેશન ઇન ફાર્મા મેડટેક (PRIP)' જેવી યોજનાઓ દ્વારા પણ ટેકો મળી રહ્યો છે, જે R&D રોકાણને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે અને દેશને વેલ્યુ-ડ્રિવન ઇનોવેશનના વૈશ્વિક પાવરહાઉસમાં પરિવર્તિત કરવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે.
જોકે, વિશ્લેષકો આ અંગે મિશ્ર સંકેતો આપી રહ્યા છે. બ્રોકરેજ કન્સensus (સર્વસંમતિ) 'Hold' રેટિંગ સૂચવે છે, જેમાં સરેરાશ 12-મહિનાનું ભાવ લક્ષ્યાંક આશરે $141.20 છે, જે ભવિષ્યની દિશા અંગે વિવિધ મંતવ્યો દર્શાવે છે. કેટલાક વિશ્લેષકોને તેના લેટ-સ્ટેજ પાઇપલાઇન અસ્કયામતોની ક્લિનિકલ સંભાવના, વેચાણમાં અપેક્ષાઓ કરતાં ઓછો દેખાવ, અને નિયમનકારી મંજૂરીઓ તથા વ્યાપક આર્થિક પડકારો અંગે ચિંતાઓ છે.
Novartis ભારતમાં તેના 9,000 થી વધુ કર્મચારીઓ સાથે પ્રતિબદ્ધ છે અને ભવિષ્યમાં વધુ દવાઓ લોન્ચ કરવાની યોજના ધરાવે છે. મેનેજમેન્ટ એક શુદ્ધ-પ્લે ઇનોવેટિવ મેડિસિન કંપની બનવાના તેના સિદ્ધાંત પર ભાર મૂકે છે. આ વ્યૂહાત્મક ફોકસ, તેની સ્થાપિત પ્રોડક્ટ પોર્ટફોલિયો અને પાઇપલાઇન અસ્કયામતોના આધારે, ભાવિ નાણાકીય પ્રદર્શનને વેગ આપે તેવી અપેક્ષા છે.
