રેટિંગનું મહત્વ અને તેની અસર
NSE Sustainability Ratings & Analytics Limited દ્વારા AstraZeneca India ને FY25 માટે 70 નો ESG (Environmental, Social, and Governance) સ્કોર મળ્યો છે, જે SEBI ના દિશાનિર્દેશો મુજબ 'Strong' કેટેગરી (સ્કોર 61-70) માં આવે છે. આ રેટિંગ ખાસ એટલા માટે મહત્વનું છે કારણ કે તે NSE Sustainability દ્વારા સ્વતંત્ર રીતે અને કંપનીની સીધી ભાગીદારી વિના (unsolicited) જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે તૈયાર કરાયું છે.
ESG શું છે?
ESG એટલે પર્યાવરણ (Environmental), સામાજિક (Social) અને શાસન (Governance) સંબંધિત પરિબળો. આ એક કંપનીની લાંબા ગાળાની સ્થિરતા, જોખમ વ્યવસ્થાપન અને નૈતિક ધોરણો દર્શાવે છે.
- પર્યાવરણ: કંપની પર્યાવરણ પર કેવી અસર કરે છે – કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટ, કચરાનું વ્યવસ્થાપન, કુદરતી સંસાધનોનો ઉપયોગ.
- સામાજિક: કંપની તેના કર્મચારીઓ, ગ્રાહકો, સપ્લાયર્સ અને સમાજ સાથે કેવો વ્યવહાર કરે છે – શ્રમ પ્રથાઓ, વિવિધતા, ઉત્પાદન સલામતી.
- શાસન: કંપની કેવી રીતે ચાલે છે – બોર્ડની રચના, કાર્યકારી પગાર, પારદર્શિતા, શેરધારકોના અધિકારો અને નૈતિક આચરણ.
રોકાણકારો માટે ESG રેટિંગ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની રહ્યું છે, કારણ કે તે કંપનીની ટકાઉપણું અને જવાબદાર વ્યવસાયિક પ્રથાઓ સૂચવે છે. ભારતીય ફાર્મા ક્ષેત્ર, જે વૈશ્વિક સ્તરે ESG માં થોડું પાછળ છે પરંતુ સુધારો દર્શાવી રહ્યું છે, તેના માટે આ સ્કોર એક બેન્ચમાર્ક પૂરો પાડે છે. 70 નો સ્કોર દર્શાવે છે કે કંપની ટકાઉ રોકાણકારોની વધતી માંગને પહોંચી વળવા પ્રતિબદ્ધ છે.
નાણાકીય સંદર્ભ
આ ESG રેટિંગ મુખ્યત્વે કંપનીની ટકાઉપણું પ્રથાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. જોકે, AstraZeneca India એ તાજેતરમાં મજબૂત આવક વૃદ્ધિ દર્શાવી છે. FY25 ના Q2 માં આવક 31% અને Q3 માં 44% વધી હતી. જોકે, FY25 માં નેટ પ્રોફિટ વાર્ષિક ધોરણે 28.3% ઘટ્યો હતો અને નેટ પ્રોફિટ માર્જિન FY24 ના 12.5% થી ઘટીને 6.7% થયું હતું. આ ઘટાડો ફેક્ટરી સાઇટ છોડવાના ખર્ચ જેવી અસાધારણ વસ્તુઓને કારણે થયો હતો.
જોખમો અને ભવિષ્ય
આ રેટિંગ બિન-આમંત્રિત હોવાથી તેની વિશ્વસનીયતા વધુ છે. FY2024-25 માટેનો રેટિંગ કંપનીની ભવિષ્યલક્ષી ટકાઉપણું પ્રથાઓનું મૂલ્યાંકન સૂચવે છે. ભૂતકાળમાં, કંપનીના પેરન્ટ ગ્રુપ દ્વારા દાયકાઓ પહેલાં ડિલિસ્ટિંગના પ્રયાસો અને તાજેતરમાં બેંગલુરુ સાઇટનો મેન્યુફેક્ચરિંગ લાઇસન્સ સરન્ડર કરવાનો જેવા પ્રસંગો બન્યા છે. આ ઓપરેશનલ ફેરફારો છે, પરંતુ રોકાણકારો વ્યૂહાત્મક ફેરફારો વચ્ચે ટકાઉપણું કેવી રીતે સંકલિત થાય છે તે જોશે.
70 નો મજબૂત ESG સ્કોર રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધારી શકે છે અને વધુ મૂડી આકર્ષિત કરી શકે છે, ખાસ કરીને સંસ્થાકીય રોકાણકારો પાસેથી જેઓ ટકાઉપણુંને પ્રાથમિકતા આપે છે.
પ્રતિસ્પર્ધીઓની સરખામણી
ભારતીય ફાર્મા ક્ષેત્રમાં, ESG પ્રદર્શન મહત્વ મેળવી રહ્યું છે. Cipla નો ESG સ્કોર પણ 70 છે. Sun Pharma નો સ્કોર લગભગ 68 છે, જ્યારે Dr. Reddy's ના સ્કોર ઊંચા 78 (S&P) અને 70 (EcoVadis) છે. ભારતીય કંપનીઓમાં સરેરાશ ESG સ્કોર 'Emerging' અથવા 'Adequate' શ્રેણીમાં હોય છે, ત્યારે AstraZeneca India નો 'Strong' રેટિંગ તેને સ્પર્ધકોમાં મજબૂત સ્થિતિમાં મૂકે છે. IT કંપનીઓનો સરેરાશ ESG સ્કોર 72, સિમેન્ટનો 69 અને મેટલનો 68 છે, જે દર્શાવે છે કે AstraZeneca India નો સ્કોર તેના ક્ષેત્રમાં મજબૂત કામગીરી સાથે અન્ય અગ્રણી ઉદ્યોગોની સમકક્ષ છે.