મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશને (FDA) ત્રણ આયાતી પાકિસ્તાની બ્યુટી ક્રીમ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, જેમાં Goree Beauty Cream નો સમાવેશ થાય છે. આ ક્રીમ્સના ઉપયોગ બાદ નાગપુરની **18** મહિલાઓને કિડનીની ગંભીર સમસ્યાઓ થઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે. લેબોરેટરી પરીક્ષણમાં આ પ્રોડક્ટ્સમાં પારો (mercury) અને સીસું (lead) જેવી ઝેરી ધાતુઓ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ માત્રામાં મળી આવી છે.
ઝેરી તત્વો અને સ્વાસ્થ્યનું જોખમ
મહારાષ્ટ્ર FDA દ્વારા પાકિસ્તાનથી આયાત થતી ત્રણ બ્યુટી પ્રોડક્ટ્સ - Goree Beauty Cream, Face Fresh Gold, અને Golden Star Beauty Cream - ના વેચાણ, વિતરણ અને ઉપયોગ પર તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે. આ કાર્યવાહી નાગપુરમાં થયેલી આરોગ્ય સંબંધિત ઘટનાઓ પછી કરવામાં આવી છે, જ્યાં 18 મહિલાઓએ આ વ્હાઈટનિંગ ક્રીમ્સના લાંબા ગાળાના ઉપયોગ બાદ કિડનીની બીમારીઓ વિકસાવી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
લેબોરેટરી પરીક્ષણમાં શું મળ્યું?
આ પ્રોડક્ટ્સના લેબોરેટરી પરીક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે તે ગુણવત્તાના ધોરણો મુજબ નથી. પરીક્ષણમાં ઘટકોમાં પારો (mercury) અને સીસું (lead) ની એવી માત્રા જોવા મળી છે જે ભારતમાં કોસ્મેટિક્સના ઉપયોગ માટે નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં અનેક ગણી વધારે છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, ત્વચાને ગોરી બનાવવા માટે પારો જેવી ઝેરી ધાતુનો ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ તે ત્વચા દ્વારા લોહીમાં ભળી શકે છે. લાંબા સમય સુધી તેના સંપર્કમાં રહેવાથી તે કિડની જેવા મહત્વપૂર્ણ અંગોમાં જમા થઈ શકે છે, જેનાથી ગંભીર અને ક્યારેક કાયમી નુકસાન થઈ શકે છે.
સપ્લાય ચેનલો પર કડક કાર્યવાહી
આ પ્રતિબંધિત ઉત્પાદનો ભારતીય બજારમાં કેવી રીતે પહોંચ્યા અને ઓનલાઈન માર્કેટપ્લેસ પર તેનું મોનિટરિંગ કેવી રીતે થાય છે તે અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ ક્રીમ્સ વિવિધ સોશિયલ મીડિયા પેજ અને ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ દ્વારા વેચાઈ રહી હતી. આ આરોગ્ય સંકટના પગલે, મુંબઈ પોલીસે આ ઉત્પાદનોના વિતરણમાં સામેલ એક સ્થાનિક દુકાનદાર સામે ફોજદારી ગુનો નોંધ્યો છે.
ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સનો પ્રતિભાવ
આરોગ્ય સંકટના અહેવાલો બાદ, Meesho એ આ મામલે આંતરિક તપાસ શરૂ કરી છે. કંપનીએ જણાવ્યું છે કે તેઓ પોતાના પ્લેટફોર્મ પરથી આ શંકાસ્પદ ઉત્પાદનોને દૂર કરવાની પ્રક્રિયામાં છે અને ગ્રાહકો માટે તેમના પ્લેટફોર્મને સુરક્ષિત બનાવવા માટે પગલાં લઈ રહ્યા છે. આ ઘટના ડિજિટલ માધ્યમો દ્વારા ભારતીય ગ્રાહકો સુધી પહોંચતા અનિયંત્રિત બ્યુટી અને આરોગ્ય ઉત્પાદનોને ટ્રેક કરવામાં નિયમનકારી સંસ્થાઓ માટે વધતા પડકારને દર્શાવે છે.
રોકાણકારો અને ગ્રાહકોએ મહારાષ્ટ્ર FDA દ્વારા આ પ્રતિબંધને વધુ વિસ્તૃત કરવા અથવા ઓનલાઈન વિક્રેતાઓ સામે લેવાયેલી વધારાની કડક કાર્યવાહી અંગેના વધુ અપડેટ્સ પર નજર રાખવી જોઈએ. અંગત સંભાળ (personal care) અને ઈ-કોમર્સ ક્ષેત્ર માટે મુખ્ય ચિંતા એ છે કે જોખમી અને મંજૂરી વિનાની આયાતી વસ્તુઓના વેચાણને રોકવા માટે અનુપાલન પ્રોટોકોલ્સને મજબૂત બનાવવા.