મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ રાજ્યની શાળાઓની આસપાસ જંક ફૂડના વેચાણ પર મોટો પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. નવા નિયમો મુજબ, શાળાના 50 મીટરના દાયરામાં હાઈ-ફેટ, સુગર અને સોલ્ટ (HFSS) વાળા ખાદ્ય પદાર્થોનું વેચાણ, જાહેરાત કે વિતરણ કરી શકાશે નહીં. આ સાથે, તમામ સ્કૂલ કેન્ટીન માટે હવે લાયસન્સ મેળવવું ફરજિયાત બનશે.
વિદ્યાર્થીઓના સ્વાસ્થ્ય માટે કડક પગલાં
મહારાષ્ટ્ર FDA દ્વારા લેવાયેલ આ નિર્ણય રાજ્યના લગભગ 2 કરોડ વિદ્યાર્થીઓના સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને લેવાયો છે. હવેથી કોઈપણ સરકારી કે ખાનગી શાળાના પરિસરની અંદર અને તેની 50 મીટરની ત્રિજ્યામાં ચરબી, ખાંડ અને મીઠાવાળા (HFSS) ઉત્પાદનો, જેમ કે એનર્જી ડ્રિંક્સ, આઈસ્ક્રીમ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ્સનું વેચાણ, જાહેરાત કે મફત વિતરણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે.
સ્કૂલ કેન્ટીન માટે નવા નિયમો
આ નિયંત્રણો ઉપરાંત, FDA એ તમામ સ્કૂલ કેન્ટીન માટે લાયસન્સ ફરજિયાત બનાવ્યું છે. શાળાઓએ કાં તો લાયસન્સ ધરાવતા વેન્ડર્સને હાયર કરવા પડશે અથવા જો તેઓ પોતાની કેન્ટીન ચલાવતા હોય તો FDA પાસેથી સીધું લાયસન્સ મેળવવું પડશે. આ પગલું સ્કૂલ ફૂડ સેવાઓને નિયમનકારી દેખરેખ હેઠળ લાવવા અને ફૂડ સેફ્ટી સ્ટાન્ડર્ડ્સ, 2021 નું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવાયું છે.
અમલીકરણ અને પરિણામો
FDA કમિશનર રાજેશ નારવેકર મુંધે જણાવ્યું કે, શરૂઆતમાં શાળાઓને આ નિયમો અંગે જાગૃત કરવામાં આવશે, પરંતુ સમય જતાં તેનું કડક પાલન કરાવવામાં આવશે. FDA વર્ષમાં ઓછામાં ઓછી બે વાર દરેક શાળાનું નિરીક્ષણ કરશે. નિયમોનું પાલન ન કરનાર શાળાઓ સામે ગંભીર પગલાં લેવાશે, જેમાં શિક્ષણ બોર્ડને શાળાનું એફિલિએશન રદ કરવાની ભલામણ પણ સામેલ છે. શાળાની નજીક આવેલા દુકાનો અને વેન્ડર્સ કે જેઓ HFSS વસ્તુઓનું વેચાણ કરતા પકડાશે, તેમની સામે FDA સીધી કાર્યવાહી કરશે.
ફૂડ અને બેવરેજ કંપનીઓ પર અસર
આ નીતિ ફેરફારથી એવી કંપનીઓ અને નાના વેપારીઓ માટે નવી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે જેઓ સ્કૂલ કેન્ટીનને ફૂડ સપ્લાય કરે છે અથવા શાળાઓની નજીક કાર્યરત છે. HFSS કેટેગરીના ઉત્પાદનો બનાવતી કે વિતરણ કરતી કંપનીઓના માર્કેટ રીચમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. પેકેજ્ડ ફૂડ અને ફાસ્ટ-ફૂડ સેક્ટરના રોકાણકારો અને હિતધારકોએ આ પ્રતિબંધોની માંગ પર થતી અસર પર નજર રાખવી જોઈએ, ખાસ કરીને જે કંપનીઓ સ્કૂલ-આધારિત વિતરણ ચેનલો પર નિર્ભર છે.
