Whalesbook
ભારતીય હેલ્થકેર માર્કેટમાં તેજીના કારણો
કેન્દ્રીય મંત્રી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવતે જણાવ્યું છે કે ભારતનું મેડિકલ વેલ્યુ ટ્રાવેલ માર્કેટ, જે 2022 માં આશરે $6 બિલિયન હતું, તે 2026 સુધીમાં $13 બિલિયન વટાવી જશે. આ નોંધપાત્ર ઉછાળો ભારતના એક વ્યાપક હેલ્થકેર હબ તરીકે ઉભરી આવવાને કારણે છે. અહીં દર્દીઓને પોષણક્ષમતા (Affordability), ક્લિનિકલ શ્રેષ્ઠતા (Clinical Excellence) અને વેલનેસ સિસ્ટમ્સનું અનોખું મિશ્રણ મળે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા, નામાંકિત મેડિકલ પ્રોફેશનલ્સની ઉપલબ્ધતા અને સારવાર માટે સમયસર એપોઇન્ટમેન્ટ મળવા જેવા પરિબળો ભારતને અન્ય દેશોથી અલગ પાડે છે. પશ્ચિમી દેશોની સરખામણીમાં અહીં સારવારનો ખર્ચ પાંચમા ભાગનો અથવા દસમા ભાગનો પણ હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, 'Heal in India' અભિયાન, સરળ મેડિકલ વિઝા પ્રક્રિયા અને મેડિકલ તથા વેલનેસ હબનો વિકાસ વૈશ્વિક દર્દીઓને આકર્ષવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવી રહ્યા છે.
આ ક્ષેત્રમાં 2020 થી 2027 દરમિયાન 21.1% ના CAGR (Compound Annual Growth Rate) વૃદ્ધિનો અંદાજ છે.
વૈશ્વિક સ્પર્ધા અને ભારતીય માર્કેટ
ભારત હવે મેડિકલ ટુરિઝમના મુખ્ય ગંતવ્ય સ્થળો જેવા કે થાઈલેન્ડ અને સિંગાપોર સામે મજબૂત સ્પર્ધા આપી રહ્યું છે. જ્યારે થાઈલેન્ડે 'બેસ્ટ-કોસ્ટ પ્રોવાઈડર' વ્યૂહરચના અપનાવી છે, ત્યારે સિંગાપોર એડવાન્સ્ડ મેડિકલ સિસ્ટમ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ભારત આ બંનેનું મિશ્રણ કરીને કાર્ડિયોલોજી, ઓર્થોપેડિક્સ અને કોસ્મેટિક સર્જરી જેવી વિવિધ મેડિકલ સ્પેશિયાલિટીમાં પોતાનો દબદબો બનાવી રહ્યું છે.
વૈશ્વિક મેડિકલ ટુરિઝમ માર્કેટ પણ 2030 સુધીમાં $286 બિલિયન કરતાં વધુ થવાની ધારણા છે, જે 2022 માં $115.6 બિલિયન હતું. ભારતમાં, 2022 માં $6 બિલિયનનું માર્કેટ 2035 સુધીમાં $58.2 બિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે. બાંગ્લાદેશ, ઈરાક, માલદીવ્સ, અફઘાનિસ્તાન, ઓમાન, સુદાન, કેન્યા, નાઇજીરીયા અને તાંઝાનિયા જેવા દેશો ભારતમાં મેડિકલ ટુરિઝમના મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
પડકારો અને ભાવિ દિશા
આ ઉજ્જવળ ચિત્ર હોવા છતાં, કેટલાક પડકારો પણ છે. ભારતમાં એકીકૃત નિયમનકારી માળખાનો અભાવ છે, જેના કારણે ક્ષેત્ર વિભાજીત છે અને ગુણવત્તા નિયંત્રણમાં અસંગતતા જોવા મળે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય દર્દીઓ ઘણીવાર JCI માન્યતાને પ્રાધાન્ય આપે છે, જ્યારે ભારતમાં NABH પ્રમાણપત્ર વધુ પ્રચલિત છે.
વધુમાં, અમુક શહેરોની બહાર સ્વચ્છતાનો અભાવ, હેલ્થકેર ડિલિવરીમાં અસંગતતા અને વીમા પોર્ટેબિલિટી જેવી સમસ્યાઓ પણ છે. મલેશિયા અને સિંગાપોર જેવા દેશો તરફથી પણ મજબૂત સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. કેટલાક મુખ્ય સ્ત્રોત દેશો પર વધુ પડતી નિર્ભરતા પણ એક ચિંતાનો વિષય છે.
જોકે, 'Heal in India' જેવી પહેલો અને નેશનલ મેડિકલ એન્ડ વેલનેસ ટુરિઝમ બોર્ડની સ્થાપના આ પડકારોને પહોંચી વળવાની સરકારની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. ભવિષ્યમાં, સિસ્ટમમાં સુધારો, ડેટાની પ્રામાણિકતા અને પારદર્શક ભાવો પર ભાર મૂકવામાં આવશે. ભારતે માત્ર ક્લિનિકલ શ્રેષ્ઠતા જ નહીં, પરંતુ સિસ્ટમિક પરિપક્વતા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે જેથી તે વૈશ્વિક મેડિકલ ટ્રાવેલ માર્કેટમાં તેની સ્થિતિ જાળવી રાખી શકે.