ભારતમાં નકલી દવાઓના વધતા કેસોને લઈને સરકાર એક્શન મોડમાં છે. નવા નિયમો હેઠળ હવે નકલી ડેટા રજૂ કરતી કંપનીઓને સીધી જ બેન (Debar) કરવામાં આવશે, જેની સીધી અસર મોટી ફાર્મા કંપનીઓના ઓપરેશન્સ પર પડી રહી છે.
ભારતીય ફાર્મા સેક્ટરમાં હાલમાં કડક નિયમનકારી તપાસનો દોર ચાલી રહ્યો છે. સરકારે Drugs Rules, 1945 માં કરેલા સુધારા બાદ હવે એવી કંપનીઓને સખત સજા થશે જેઓ મંજૂરી મેળવવા માટે ખોટો કે ફેબ્રિકેટેડ ડેટા આપે છે. આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મેડિકલ સપ્લાય ચેઈનમાં વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવાનો છે.
FDCA ની સખ્તી અને અસર
ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર સ્થિતિ ઘણી ગંભીર છે. ગુજરાતની FDCA (Food and Drug Control Administration) દ્વારા નકલી અને ગેરકાયદેસર દવાઓના વેચાણના કેસમાં અત્યાર સુધી 50 જેટલી ફાર્મા કંપનીઓના લાયસન્સ રદ કરવામાં આવ્યા છે. રોકાણકારો માટે આ એક ચેતવણી છે કે હવે નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ કંપનીએ પોતાનું મેન્યુફેક્ચરિંગ લાયસન્સ પણ ગુમાવવું પડી શકે છે.
મોટી કંપનીઓ પર દબાણ
Sun Pharma, Cipla, અને Indian Immunologicals જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓના નામ હાલમાં સરકારી નમૂનાઓમાં સામે આવ્યા છે. જોકે, કંપનીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ નમૂનાઓ તેમના પ્લાન્ટમાં બનેલી અસલી દવાઓ નથી, પરંતુ બજારમાં ફરતી નકલી નકલો (Spurious imitations) છે. તેમ છતાં, આવી ઘટનાઓથી કંપનીઓની બ્રાન્ડ ઈક્વિટી પર જોખમ રહેલું છે. હવે કંપનીઓએ પોતાની સપ્લાય ચેઈનને વધુ પારદર્શક બનાવવા માટે ટેકનોલોજીમાં મોટું રોકાણ કરવું પડશે.
ભવિષ્યની તૈયારી: Drugs, Medical Devices and Cosmetics Bill, 2026
સરકાર હવે Drugs, Medical Devices and Cosmetics Bill, 2026 લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે, જે 1940 ના જૂના કાયદાનું સ્થાન લેશે. આ નવા બિલમાં જામીન મેળવવાના કડક નિયમો અને દેખરેખની આધુનિક સિસ્ટમ સામેલ હશે. જોકે, આ કાયદો નકલી દવાઓ રોકવામાં મદદરૂપ થશે, પરંતુ તેનાથી કંપનીઓ માટે ઓપરેશનલ કોસ્ટ અને ઓડિટનો ખર્ચ વધવાની પૂરી શક્યતા છે.