Whalesbook
સરકાર API અને બલ્ક ડ્રગ્સના ભાવમાં અસાધારણ ઉછાળાને નિયંત્રિત કરવા માટે સક્રિય બની છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર એસેન્શિયલ કોમોડિટીઝ એક્ટ (Essential Commodities Act) 1955 હેઠળ કિંમતો પર નિયંત્રણ લાવવા જેવા કડક પગલાં લેવાનું વિચારી રહી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં વિક્ષેપ સર્જાયો છે, જેના કારણે આવશ્યક કાચા માલના ભાવમાં મોટો વધારો થયો છે. ભારત આમાંના મોટાભાગના કાચા માલ માટે ચીન પર ભારે નિર્ભર છે, જે આ પરિસ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવે છે.
કેટલાક ઇનપુટ ખર્ચમાં તો 200% થી 300% સુધીનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. આનાથી ફાર્મા ઉત્પાદકો પર ભારે દબાણ આવી રહ્યું છે અને ઉત્પાદન બંધ થવાની ચિંતાઓ પણ વધી રહી છે. આ સ્થિતિ ભારતની 'ફાર્મસી ઓફ ધ વર્લ્ડ' તરીકેની ભૂમિકાને પણ જોખમમાં મૂકી શકે છે.
બીજી તરફ, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનો નિફ્ટી ફાર્મા ઇન્ડેક્સ તાજેતરમાં થોડો નરમ રહ્યો છે. જોકે લાંબા ગાળે સારા વળતર છતાં, હાલમાં 36.01 ના પ્રાઇસ-ટુ-અર્નિંગ (P/E) રેશિયો દર્શાવે છે કે રોકાણકારો ભવિષ્યની વૃદ્ધિની અપેક્ષા રાખે છે. પરંતુ, આ અપેક્ષાઓ હાલમાં સપ્લાય-સાઇડના દબાણ અને વધતા ખર્ચ સામે ટકી રહેવા માટે પરીક્ષણ હેઠળ છે.
ભારતીય ફાર્મા ઉદ્યોગની સૌથી મોટી નબળાઈ એ છે કે તે API અને ઇન્ટરમીડિયેટ્સ માટે મુખ્યત્વે ચીન પર નિર્ભર છે, જ્યાંથી લગભગ 70% થી 85% માલ આવે છે. આના કારણે ક્ષેત્ર સપ્લાયમાં વિક્ષેપ અને ભાવની અસ્થિરતા માટે વધુ સંવેદનશીલ બને છે. પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષો પેટ્રોકેમિકલ સપ્લાય ચેઇનને અસર કરી રહ્યા છે, જે ઘણા API અને પેકેજિંગ માટે આવશ્યક છે. ઉદાહરણ તરીકે, પેરાસીટામોલ APIની કિંમતો તાજેતરમાં બમણી થઈ ગઈ છે.
એસેન્શિયલ કોમોડિટીઝ એક્ટ સરકારને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ઉત્પાદન, પુરવઠા અને વિતરણને નિયંત્રિત કરવાની શક્તિ આપે છે. આ પગલું એવા સમયે આવી રહ્યું છે જ્યારે ઉદ્યોગ ઘરેલું સપ્લાયર્સ અને ચીન બંને તરફથી વધતા ખર્ચનો સામનો કરી રહ્યો છે. ફાર્મા કંપનીઓ પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ્સ (PLI) જેવી સરકારી યોજનાઓના સમર્થનથી બેકવર્ડ ઇન્ટિગ્રેશન (Backward Integration) જેવી વ્યૂહરચનાઓ અપનાવી રહી છે જેથી આત્મનિર્ભરતા વધારી શકાય અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય.
આ તાત્કાલિક પડકારો છતાં, ભારતીય ફાર્મા ક્ષેત્ર FY2026 માં 9% થી 11% ની વૃદ્ધિ કરશે તેવી ધારણા છે. આ ક્ષેત્ર હાલમાં લગભગ $60 બિલિયન નું છે અને 2030 સુધીમાં $130 બિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે, ભૂ-રાજકીય જોખમો આ આગાહીઓ માટે ગંભીર પડકારો ઉભા કરી શકે છે.
આ પરિસ્થિતિ ભારતના આયાત નિર્ભરતાના પ્રણાલીગત જોખમને ઉજાગર કરે છે. જો ભૂ-રાજકીય તણાવ ચાલુ રહેશે, તો 'ફાર્મસી ઓફ ધ વર્લ્ડ' તરીકેનો તેનો દરજ્જો જોખમાઈ શકે છે. નાના ઉત્પાદકો, મોટા ફર્મોની નાણાકીય ક્ષમતા વિના, ખર્ચમાં વધારા સામે વધુ સંવેદનશીલ છે. ટૂંકા ગાળામાં, ઉદ્યોગને લોજિસ્ટિકલ અનુકૂલનક્ષમતા વધારવી પડશે અને વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો શોધવા પડશે. આ સપ્લાય ચેઇનની નબળાઈઓનું સંચાલન એ સતત વૃદ્ધિ અને નેતૃત્વ માટે ચાવીરૂપ રહેશે.