ભારતીય હોસ્પિટલો હવે બનશે વધુ ઊંચી: બેડની અછત ઘટશે, ખર્ચમાં **25%** સુધી બચત!

નિર્માણ નિયમોમાં મોટો બદલાવ

ભારતીય શહેરોમાં હોસ્પિટલોના વિસ્તરણ માટેની સૌથી મોટી અડચણ હવે દૂર થઈ ગઈ છે. નવા NBCS 2026 નિયમો હેઠળ, હોસ્પિટલો પર લાગુ હતી તે ઊંચાઈની મર્યાદાઓ દૂર કરવામાં આવી છે, જેનાથી ઊભું બાંધકામ (Vertical Expansion) શક્ય બન્યું છે. આનાથી મોટા શહેરોમાં જ્યાં જમીન મોંઘી અને દુર્લભ છે, ત્યાં હોસ્પિટલો પોતાની ક્ષમતા વધારી શકશે.

જૂના નિયમો અને નવી વ્યવસ્થા

પહેલા, હોસ્પિટલોની ઊંચાઈ 45 મીટર સુધી સીમિત હતી અને ICU જેવી ક્રિટિકલ કેર યુનિટ્સ 30 મીટરથી વધુ ઊંચાઈ પર બનાવી શકાતી ન હતી. પરંતુ હવે, નવી ગાઈડલાઈન્સ મુજબ, ફાયર સેફ્ટીના મજબૂત નિયમોનું પાલન કરવામાં આવે તો, હોસ્પિટલો ગમે તેટલી ઊંચી બની શકે છે અને ICU પણ ઉપરના માળ પર બનાવી શકાશે. આ ફેરફારને કારણે, હોસ્પિટલોની બેડ ક્ષમતા વધારવાનો ખર્ચ 20-25% સુધી ઘટી શકે છે.

બેડની અછત અને WHO નો લક્ષ્યાંક

આ નીતિગત ફેરફારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શહેરોમાં હોસ્પિટલ બેડની ગંભીર અછતને પહોંચી વળવાનો છે. હાલમાં, ભારત પ્રતિ 1,000 લોકો દીઠ માત્ર 1.5 હોસ્પિટલ બેડ ધરાવે છે, જ્યારે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) એ 30 બેડ પ્રતિ 1,000 લોકોનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. આ નવી વ્યવસ્થા દ્વારા, હાલની જગ્યાનો વધુ સારો ઉપયોગ કરીને બેડની સંખ્યા વધારવામાં મદદ મળશે.

ઉદ્યોગ જગતનો પ્રતિભાવ

NATHEALTH અને ફોર્ટિસ હેલ્થકેર (Fortis Healthcare) જેવી ઇન્ડસ્ટ્રી બોડીઝે આ સુધારાને આવકાર્યો છે. તેમનું માનવું છે કે આનાથી નવા બાંધકામમાં થતો વિલંબ ઘટશે, કાર્યક્ષમતા વધશે અને દર્દીઓને ઝડપથી અને વધુ સુલભ આરોગ્ય સેવાઓ મળી શકશે.

પડકારો અને ભવિષ્ય

જોકે, ઊંચી ઇમારતો માટે કડક ફાયર સેફ્ટી નિયમો એક મોટો પડકાર બની શકે છે. સ્થાનિક ફાયર વિભાગોની સજ્જતા અને નિયમોના અમલીકરણમાં વિવિધતા સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, આ પગલાંનો લાભ મુખ્યત્વે શહેરોને થશે અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જ્યાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઓછું છે, ત્યાં તેની અસર ઓછી રહેશે. તેમ છતાં, આ નિયમનકારી ફેરફાર ભારતીય હોસ્પિટલ રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટને વેગ આપશે, જે 2030 સુધીમાં $50 બિલિયનથી વધુ થવાનો અંદાજ છે. નિષ્ણાતો માને છે કે કાર્યક્ષમતામાં સુધારો અને ખર્ચમાં બચતને કારણે આરોગ્ય સેવાઓ વધુ પોસાય તેવી બની શકે છે અને હોસ્પિટલોની વાર્ષિક આવકમાં 11-12% નો વૃદ્ધિ દર જાળવવામાં મદદ મળશે.