ભારત સરકારના 'Prevention of Cruelty to Animals' ના નવા પ્રસ્તાવિત ડ્રાફ્ટે ફાર્મા ઈન્ડસ્ટ્રીમાં ચર્ચા જગાવી છે. ડ્રગ ટ્રાયલ મંજૂરીઓના વિકેન્દ્રીકરણ (decentralization) સામે ઉઠેલા સવાલો વચ્ચે રોકાણકારો વૈશ્વિક ધોરણો પર નજર રાખી રહ્યા છે.
શું છે આ નવો પ્રસ્તાવ?
Ministry of Fisheries, Animal Husbandry and Dairying દ્વારા જાહેર કરાયેલા આ ડ્રાફ્ટ મુજબ, 1998 ના જૂના નિયમો બદલવાની કવાયત હાથ ધરાઈ છે. નવા નિયમ 11 હેઠળ, Institutional Animal Ethics Committees (IAECs) ને હવે કૂતરા અને વાંદરાઓ જેવા પ્રાણીઓ પર થતા 'માઈલ્ડ' અને 'મોડરેટ' પ્રયોગોને સીધી મંજૂરી આપવાની સત્તા મળી શકે છે. આ માટે હવે સેન્ટ્રલ Committee for Control and Supervision of Experiments on Animals (CCSEA) ની મંજૂરી લેવી ફરજિયાત રહેશે નહીં.
નિષ્ણાતોનો મત અને વિરોધ
આ પગલાના વિરોધમાં અનેક પશુ કલ્યાણ સંસ્થાઓ મેદાને ઉતરી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કેન્દ્રીય દેખરેખ હટાવવાથી રિસર્ચમાં 'Conflicts of Interest' વધી શકે છે અને સ્વતંત્ર તપાસ પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
ગ્લોબલ ટ્રેન્ડ: ટેકનોલોજી તરફ ઝુકાવ
જ્યારે ભારત આ નિયમોમાં ફેરફાર કરી રહ્યું છે, ત્યારે USFDA અને EMA જેવી વૈશ્વિક સંસ્થાઓ હવે 'New Approach Methodologies' (NAMs) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. આમાં AI-આધારિત ટૂલ્સ અને ઇન-વિટ્રો મોડલ્સનો સમાવેશ થાય છે. પ્રાણીઓ પરના પ્રયોગોમાં સફળ રહેલી અનેક દવાઓ માનવ ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સમાં નિષ્ફળ જાય છે, જેને 'translational gap' કહેવાય છે. આ ગેપને કારણે કંપનીઓનો સમય અને કરોડો રૂપિયાનો ખર્ચ વધે છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
હાલમાં કોઈ કંપનીના શેર પર સીધી અસર નથી, પરંતુ ફાર્મા અને કોન્ટ્રાક્ટ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઈઝેશન (CRO) માં રોકાણકારોએ સાવધ રહેવું જરૂરી છે. જે કંપનીઓ પરંપરાગત પદ્ધતિઓ પર નિર્ભર રહેશે, તેમને લાંબા ગાળે વૈશ્વિક સ્તરે કામગીરી કરવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. 5 નવેમ્બર, 2026 સુધી પબ્લિક ફીડબેક લેવામાં આવશે, ત્યારબાદ સરકાર અંતિમ નિર્ણય લેશે.