ભારતીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયે નિકોટિન પાઉચના ગેરકાયદેસર વેચાણ સામે લાલ આંખ કરી છે. સરકારે આ પ્રોડક્ટ્સને સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી ગણાવી રાજ્ય સરકારોને સીઝર અને કાયદાકીય પગલાં લેવા આદેશ આપ્યા છે.
સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે ૧૯ સપ્ટેમ્બરના રોજ એક મહત્વનો આદેશ જાહેર કર્યો છે, જે મુજબ સમગ્ર ભારતમાં નિકોટિન પાઉચના વેચાણ પર રોક લગાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. આ આદેશ અંતર્ગત રાજ્ય સત્તાવાળાઓને છૂટક વિક્રેતાઓ વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહી કરવા અને જરૂર પડે તો માલ જપ્ત કરવા અને કેસ દાખલ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે. સરકારનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે આ પ્રોડક્ટ્સને ભારતમાં વેચાણ માટે જરૂરી કાયદાકીય મંજૂરી મળી નથી.
શું નિકોટિન પાઉચ સુરક્ષિત છે?
સ્વાસ્થ્ય તંત્રએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નિકોટિન પાઉચ એ ધૂમ્રપાન છોડાવવા માટેનું સુરક્ષિત સાધન નથી. 'ડ્રગ્સ ટેકનિકલ એડવાઇઝરી બોર્ડ' (DTAB) એ ચેતવણી આપી છે કે આ પ્રોડક્ટ્સ અત્યંત વ્યસનકારક છે અને સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર જોખમ ઉભું કરે છે. બોર્ડે તમામ નવી નિકોટિન-આધારિત ફોર્મ્યુલેશનને મંજૂરી આપવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાની ભલામણ કરી છે, જે ઈ-સિગારેટ પર લાગુ નિયમો જેવું જ છે.
મોટી બ્રાન્ડ્સ અને ડ્યુટી-ફ્રી સ્ટોર્સ પર તપાસ
સરકારની તપાસ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય બ્રાન્ડ્સ જેવી કે Philip Morris International ની 'Zyn' અને Swedish Smokeless Solutions ની 'White Fox' સુધી પહોંચી છે. આ પ્રોડક્ટ્સના યુવા પેઢીમાં માર્કેટિંગને લઈને મોટી ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. તપાસ દરમિયાન મુંબઈ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ, જેનું સંચાલન Adani Group કરે છે, ત્યાં પણ આવી પ્રોડક્ટ્સ મળી આવી હતી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ડ્યુટી-ફ્રી ઝોન પણ ભારતના તમાકુ અને ડ્રગ્સ વિરોધી નિયમોમાંથી મુક્ત નથી.
રોકાણકારો માટે આ એક સંકેત છે કે ભારત સરકાર તમાકુ-સંબંધિત વિકલ્પોને લઈને ખૂબ જ કડક વલણ અપનાવી રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ માટે ભારતીય માર્કેટમાં પ્રવેશ મેળવવો હવે ખૂબ જ મુશ્કેલ બની જશે.