IIT Madras Research Park એ 'Phyto-Innovation Accelerator' શરૂ કર્યું છે, જેનો મુખ્ય હેતુ પ્લાન્ટ સેલ રિસર્ચ અને તેના કોમર્શિયલ પ્રોડક્ટ્સ વચ્ચેના અંતરને દૂર કરવાનો છે. આ પહેલ ભારતના ડીપ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ ઈકોસિસ્ટમ માટે એક મહત્વનું પગલું છે.
IIT Madras Research Park એ સત્તાવાર રીતે 'Phyto-Innovation Accelerator' નું ઉદ્ઘાટન કર્યું છે. આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ્ય સંશોધકો અને સ્ટાર્ટઅપ્સને તેમની લેબમાં વિકસિત પ્લાન્ટ સેલ ઈનોવેશન્સને કોમર્શિયલ પ્રોડક્ટ્સમાં રૂપાંતરિત કરવામાં મદદ કરવાનો છે. 8 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી પ્રહલાદ જોષીની હાજરીમાં આ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું, જે બાયોટેક સેક્ટરની એક મોટી સમસ્યા—લેબમાંથી ઈન્ડસ્ટ્રીયલ માર્કેટ સુધી પહોંચાડવાની મથામણનો ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ છે.
બાયોટેક સ્કેલિંગ પર ધ્યાન
આ એક્સિલરેટર 'Herbalife-IIT Madras Centre of Excellence' ના સહયોગથી ચાલશે, જે પ્લાન્ટ સેલ ફર્મેન્ટેશન ટેકનોલોજીમાં નિષ્ણાત છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય હર્બલ બાયોમાસ અને મૂલ્યવાન અર્ક (extracts) બનાવવા માટે સસ્ટેનેબલ પદ્ધતિઓ તૈયાર કરવાનો છે. હાલમાં, આ સામગ્રીનું ઉત્પાદન ખેતી પર આધારિત છે, જે ઘણીવાર અસ્થિર રહે છે. બાયોટેકનોલોજી દ્વારા નિયંત્રિત વાતાવરણમાં આ કોષો ઉગાડવાથી હર્બલ દવાઓ માટે વધુ વિશ્વસનીય અને સ્કેલેબલ સપ્લાય ચેઈન તૈયાર થશે.
ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમ માટે આ કેમ જરૂરી છે?
રોકાણકારો માટે, આ પહેલ ભારતની ઔદ્યોગિક રણનીતિમાં હાઈ-પ્રિસિઝન બાયોટેકનોલોજી તરફના બદલાવનું સંકેત આપે છે. ઘણી બાયોટેક સ્ટાર્ટઅપ્સ નાના પાયે સફળ થાય છે પણ મોટા પાયે ઉત્પાદન કરતી વખતે નિષ્ફળ જાય છે, જેને 'એક્ઝિક્યુશન રિસ્ક' કહેવાય છે. આ એક્સિલરેટર આ જોખમ ઘટાડવા માટે જરૂરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પૂરું પાડશે.
આ એક રિસર્ચ-આધારિત વિકાસ હોવા છતાં, હેલ્થકેર અને લાઈફ સાયન્સ સેક્ટરમાં રસ ધરાવતા રોકાણકારો માટે તે લાંબા ગાળે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. અહીંથી ઉભરતી ટેકનોલોજી અને IP (Intellectual Property) ભવિષ્યમાં લાઈસન્સિંગ ડીલ્સ કે મોટા ફાર્મા કંપનીઓ સાથે જોડાણનું કારણ બની શકે છે.