ભારત સરકાર કેન્સરની નોન-શિડ્યુલ્ડ દવાઓના ટ્રેડ માર્જિનને **30%** સુધી મર્યાદિત કરવા પર વિચાર કરી રહી છે. હાલમાં આ માર્જિન **700%** સુધી ઉંચુ હોય છે, જેનાથી ફાર્મા સેક્ટરના પ્રોફિટ માર્જિન પર મોટી અસર પડી શકે છે.
કેન્સરની સારવારમાં વપરાતી દવાઓના વધતા ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે ભારત સરકાર એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ પર કામ કરી રહી છે. સરકાર હવે નોન-શિડ્યુલ્ડ ઓન્કોલોજી ડ્રગ્સના ટ્રેડ માર્જિનને મેક્સિમમ રિટેલ પ્રાઈસ (MRP) ના 30% સુધી સીમિત કરવા માંગે છે. હાલમાં આ દવાઓ પર 170% થી લઈને 700% સુધીના માર્જિન લેવામાં આવે છે, જે સીધી રીતે દર્દીઓના ખિસ્સા પર મોટો ભાર નાખે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
આ પોલિસીનો મુખ્ય હેતુ દર્દીઓને રાહત આપવાનો છે, પરંતુ તે સપ્લાય ચેઈન અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સેગમેન્ટ માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. જો સરકાર દવાના ભાવ ઘટાડવા માટે ઉત્પાદકોને દબાણ કરશે, તો મોટી ફાર્મા કંપનીઓના ઓપરેટિંગ માર્જિનમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને જે કંપનીઓનું પોર્ટફોલિયો ઓન્કોલોજી દવાઓ પર નિર્ભર છે, તેમના માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના છે.
'Compulsory Licensing' નો મુદ્દો
આ સાથે જ બજારમાં 'કમ્પલસરી લાઈસન્સિંગ' (Compulsory Licensing) ને લઈને પણ ચર્ચાઓ તેજ થઈ છે. Patents Act, 1970 મુજબ, જો કોઈ દવા લોકો માટે અફોર્ડેબલ ન હોય તો સરકાર ત્રીજી પાર્ટીને તે દવા બનાવવાની પરવાનગી આપી શકે છે. ભલે આનો ઉપયોગ ઓછો થતો હોય, પરંતુ મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓ માટે આ એક મોટું રેગ્યુલેટરી જોખમ બની શકે છે.
આગળ શું?
વર્ષ 2019 માં પણ સરકારે 42 કેન્સરની દવાઓ પર પ્રાઈસ કેપ લગાવ્યો હતો, પરંતુ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન નેટવર્ક આ નિયમોને બાયપાસ કરવામાં સફળ રહ્યા હતા. આ વખતે નિયમ કેટલા કડક રીતે લાગુ થાય છે તે જોવું મહત્વનું રહેશે. રોકાણકારોએ આ મહિનાના અંતમાં આવનારા ગવર્નમેન્ટ પેનલના રિપોર્ટ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ, જે આ નિયમના અમલીકરણ અને કઈ દવાઓનો સમાવેશ થશે તેની સ્પષ્ટતા કરશે.