દવા બનાવતી કંપનીઓ હવે ક્લિનિકલ ટ્રાયલના પરિણામો જાણવા માટે AI ટૂલ્સનો સહારો લઈ રહી છે. વર્ષે **$140 અબજ**નો ખર્ચ ઘટાડવાના પ્રયાસો વચ્ચે, AI એ Novartis જેવી કંપનીઓના શેરમાં ભારે ઉથલપાથલ મચાવી દીધી છે.
ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં AI નો પ્રવેશ
ફાર્મા ક્ષેત્રે વાર્ષિક આશરે $140 અબજનો ખર્ચ ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ પાછળ થાય છે, પરંતુ આમાંથી માત્ર 12% દવાની દવાઓ જ રેગ્યુલેટરી મંજૂરી મેળવી શકે છે. આ આંકડો સુધારવા માટે BioinvestGPT અને QuantHealth જેવી સ્ટાર્ટઅપ્સ હવે DNA અને ક્લિનિકલ ડેટાના આધારે વર્ચ્યુઅલ સિમ્યુલેશન તૈયાર કરી રહી છે, જે જણાવે છે કે દર્દીઓ પર દવાની કેવી અસર થશે.
Novartis માટે મોટો ફટકો
આ ટેકનોલોજીની અસર શેરબજાર પર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. વર્ષ 2026 માં, BioinvestGPT ના મોડેલે Novartis ની મસ્ક્યુલર ડિસ્ટ્રોફીની દવા 'del-desiran' ના નિષ્ફળ જવાની આગાહી કરી હતી. જ્યારે સપ્ટેમ્બર 2026 માં ટ્રાયલ ફેલ થઈ, ત્યારે Novartis ના શેરમાં **11%**નો કડાકો આવ્યો અને કંપનીની માર્કેટ વેલ્યુમાંથી $30 અબજ સ્વાહા થઈ ગયા.
AI ની મર્યાદા અને નિષ્ણાતોનું વલણ
AI હંમેશા સચોટ નથી હોતું. Novartis ની જ બીજી દવા 'pelacarsen' ના કિસ્સામાં AI એ સફળતાની આગાહી કરી હતી, પરંતુ તે દવા ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં ફેલ રહી હતી. આથી જ Takeda અને Biogen જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ હજુ પણ AI ના તારણો પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ મૂકવા તૈયાર નથી. તેમનું માનવું છે કે જટિલ જૈવિક પ્રણાલીઓ (biological systems) ને સમજવા માટે માનવીય અભ્યાસ અનિવાર્ય છે.
આગામી સમયમાં, US હેલ્થ રેગ્યુલેટર્સ AI-આધારિત મોડેલિંગ માટે એક ચોક્કસ ફ્રેમવર્ક બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. જો આ ટેકનોલોજી વધુ સચોટ બનશે, તો ફાર્મા કંપનીઓના R&D ખર્ચ અને ફાઈનાન્શિયલ પ્લાનિંગમાં ધરખમ ફેરફારો જોવા મળી શકે છે.