ભારત સરકારના પશ્ચિમ ઘાટને ઈકોલોજીકલી સેન્સિટિવ એરિયા (ESA) તરીકે જાહેર કરવાના સાતમા પ્રયાસને મોટો ફટકો પડ્યો છે. કુલ **56,825.7 ચો.કિમી** વિસ્તારમાં માઈનિંગ, ક્વોરી અને મોટા કન્સ્ટ્રક્શન પર નિયંત્રણો સામે 6 રાજ્યો મેદાને ઉતર્યા છે, જેના કારણે રોકાણકારો અને કંપનીઓની મુશ્કેલી વધી છે.
રાજકીય ગતિરોધ અને બિઝનેસ પર અસર
પર્યાવરણ, વન અને જળવાયુ પરિવર્તન મંત્રાલય (MoEFCC) એ 27 જુલાઈ, 2026 ના રોજ સાતમું ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું હતું. જોકે, હવે આ પ્લાન રાજકીય દાવપેચમાં ફસાયો છે. ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, ગોવા, કર્ણાટક, કેરળ અને તમિલનાડુએ આ ડ્રાફ્ટનો વિરોધ કર્યો છે. આ ગતિરોધને કારણે માઈનિંગ, ક્વોરી અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ કરતી કંપનીઓ માટે લાંબા ગાળાના પ્લાનિંગમાં મુશ્કેલી ઉભી થઈ છે.
નિયંત્રણો અને કંપનીઓ માટે પડકારો
સરકારની યોજના મુજબ, આ વિસ્તારમાં નવા માઈનિંગ પ્રોજેક્ટ્સ, થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ અને 20,000 ચોરસ મીટરથી વધુના બાંધકામો પર પ્રતિબંધ કે કડક શરતો લાગુ થઈ શકે છે. જ્યારે પોલિસી જ ફાઈનલ ન હોય, ત્યારે કંપનીઓ નવા પ્રોજેક્ટ્સમાં મૂડી રોકાણ (Capital Expenditure) કરતા અચકાઈ રહી છે.
વિવાદનું મુખ્ય કારણ: સેટેલાઈટ મેપિંગ
રાજ્યોનું માનવું છે કે સરકારે જે સેટેલાઈટ ડેટાનો ઉપયોગ કર્યો છે તે સચોટ નથી. દાખલા તરીકે, 22 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ કર્ણાટક વિધાનસભાએ આ ડ્રાફ્ટને નકારી કાઢ્યો હતો. તેમની માંગ છે કે જમીની સ્તરે (Physical Survey) તપાસ થવી જોઈએ, જેથી ખેડૂતોની જમીન અને વસવાટ પર કોઈ ખરાબ અસર ન પડે.
રોકાણકારો માટે શું છે આઉટલુક?
નિષ્ણાતોના મતે, જુલાઈ 2027 સુધી એક્સપર્ટ કમિટીની મુદત લંબાવવામાં આવી હોવાથી, ત્યાં સુધી આ પોલિસી limbo માં રહેશે. જે કંપનીઓના ઓપરેશન્સ પશ્ચિમ ઘાટના આ પટ્ટામાં આવેલા છે, તેમના માટે ક્લિયરન્સ મેળવવું હજુ પણ પડકારજનક રહેશે. ઈન્વેસ્ટર્સે હવે રાજ્ય સરકારોના લેજિસ્લેટિવ અપડેટ્સ અને મંત્રાલયના આવનારા નિર્ણયો પર નજીકથી નજર રાખવી પડશે.