છત્તીસગઢમાં થયેલા ભારે વરસાદ બાદ ઓડિશામાં મહાનદી બેકાબૂ બની છે. હીરાકૂડ ડેમમાંથી પાણી છોડવાને કારણે રાજ્યના 20 જિલ્લાઓમાં લગભગ 7 લાખ લોકો પ્રભાવિત થયા છે. ડેમની જળ સપાટી તેની ક્ષમતાની નજીક પહોંચી જતા, અધિકારીઓએ 14 દરવાજા ખોલી પાણીનું સંચાલન શરૂ કર્યું છે.
ઓડિશામાં પૂરની ગંભીર સ્થિતિ
છત્તીસગઢના ઉપરવાસમાં થયેલા ભારે વરસાદને કારણે હીરાકૂડ ડેમનું જળસ્તર 623.52 ફૂટ સુધી પહોંચી ગયું છે. ડેમની કુલ ક્ષમતા 630 ફૂટ છે, જે જોખમી સ્તરની ખૂબ નજીક છે. આ સ્થિતિને કારણે, ડેમના અધિકારીઓએ લગભગ 3,69,322 ક્યુસેક પાણી છોડવાનું શરૂ કર્યું છે જેથી ડેમને નુકસાન થતું અટકાવી શકાય.
અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર અસર
મહાનદી અને તેની સહાયક નદીઓ જેવી કે લુના, દયા અને ભાર્ગવીના પાણીમાં થયેલા અચાનક વધારાને કારણે 20 જિલ્લાઓમાં નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂર આવી ગયું છે. કટક, પુરી, ખુર્દા અને જગતસિંહપુર જેવા જિલ્લાઓ ખાસ કરીને પ્રભાવિત થયા છે. અનેક જગ્યાએ બંધ તૂટવાના કારણે પૂરનો વ્યાપ વધુ ફેલાયો છે. આ વિસ્તારો કૃષિ ક્ષેત્રે ખૂબ મહત્વના છે, અને ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ જવાથી ઉભા પાકને મોટું નુકસાન થવાની સંભાવના છે. અત્યાર સુધીમાં લગભગ 1.90 લાખ લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડી 520 રાહત કેન્દ્રોમાં રાખવામાં આવ્યા છે. પૂર ઓસર્યા બાદ જ આર્થિક અને વ્યવસાયિક નુકસાનનો સાચો અંદાજ લગાવી શકાશે.
રાહત અને બચાવ કાર્ય
રાજ્ય સરકારે NDRF, ODRAF અને ફાયર સેવાઓની 136 જેટલી રેસ્ક્યુ ટીમોને તૈનાત કરી છે. અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓમાં સરકારી કર્મચારીઓની રજાઓ રદ કરવામાં આવી છે અને બેરેજ જેવા મહત્વપૂર્ણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુધી પહોંચ મર્યાદિત કરી દેવામાં આવી છે. મુન્ડાલી બેરેજ પર 36 કલાકની અંદર 8 લાખ ક્યુસેકથી વધુ પાણી છોડવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં વરસાદ થોડો ઓછો થયો હોવા છતાં, ડેમમાંથી સતત પાણી છોડવામાં આવતા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણીનું સ્તર હજુ પણ ઊંચું રહેવાની શક્યતા છે.
રોકાણકારો અને વેપારીઓએ પાણી ઓસરવાની ગતિ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તથા પાકને થયેલા નુકસાનના આકલન પર નજર રાખવી જોઈએ. કટક અને આસપાસના જિલ્લાઓમાં શાંતિ જાળવવી, આવશ્યક સેવાઓ પૂરી પાડવી અને પરિવહન વ્યવસ્થા પુનઃસ્થાપિત કરવી એ આગામી મહત્વપૂર્ણ અપડેટ્સ હશે. ધબલેશ્વર શિવ મંદિર જેવા સ્થાનિક સ્થળો કેટલો સમય બંધ રહે છે, તે પ્રદેશમાં સામાન્ય વ્યવસાયિક અને પ્રવાસન પ્રવૃત્તિઓ પર કેટલા સમય સુધી અસર રહેશે તેનો સંકેત આપશે.
