National Green Tribunal (NGT) એ ઓગસ્ટ 2026 માં ગંગાના પૂરના મેદાનો (Floodplains) માટે લાગુ કરાયેલા નવા થ્રી-ટાયર્ડ ઝોનિંગ સિસ્ટમની સમીક્ષા શરૂ કરી છે. હાલમાં બાંધકામ ચાલુ છે, પરંતુ આ કાનૂની વિવાદે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સ માટે અનિશ્ચિતતા ઉભી કરી છે.
નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) એ 'River Ganga (Rejuvenation, Protection and Management) Authorities Order, 2016' માં થયેલા સુધારા મામલે કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. જલ શક્તિ મંત્રાલય દ્વારા 10 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ નોટિફાય કરાયેલા આ સુધારામાં 'કન્સ્ટ્રક્શન-ફ્રી ઝોન' ને બદલે ત્રણ સ્તરની નવી ઝોનિંગ સિસ્ટમ દાખલ કરવામાં આવી હતી.
નવી ઝોનિંગ સિસ્ટમની વિગતો
સરકારના નવા ફ્રેમવર્ક મુજબ, પૂરના મેદાનોને 5 થી 100 વર્ષના પૂરના સમયગાળાના આધારે 'એક્ટિવ ફ્લડપ્લેન', 'રેગ્યુલેટરી ઝોન' અને 'વોર્નિંગ ઝોન' માં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે. સરકારનું કહેવું છે કે આનાથી પ્રદૂષણ નિયંત્રણમાં મદદ મળશે, પરંતુ સામે પક્ષે એવી દલીલ થઈ રહી છે કે આ ફેરફાર Environment (Protection) Act, 1986 હેઠળ મળેલા સુરક્ષા કવચને નબળું પાડે છે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટર પર શું અસર?
ગંગા બેસિનમાં કામ કરતી રોડ, બ્રિજ અને રિયલ એસ્ટેટ કંપનીઓ માટે આ એક અનિશ્ચિતતાનો સમય છે. જોકે ટ્રિબ્યુનલે હાલ કોઈ 'ઈન્ટરિમ સ્ટે' (Interim Stay) આપ્યો નથી, એટલે કે વર્તમાન પ્રોજેક્ટ્સનું કામ હાલ ચાલુ રહેશે. પરંતુ, જો કોર્ટનો અંતિમ નિર્ણય સરકારની તરફેણમાં નહીં આવે, તો કંપનીઓ માટે પાલન ખર્ચ (Compliance Cost) વધી શકે છે અને પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ પણ થઈ શકે છે.
આગળ શું?
આ મામલે આગામી સુનાવણી 27 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ નક્કી કરવામાં આવી છે. રોકાણકારો અને માર્કેટ નિષ્ણાતો માટે આ તારીખ સૌથી મહત્વની રહેશે, કારણ કે તે નક્કી કરશે કે ભવિષ્યમાં આ ઝોનિંગ સિસ્ટમ અમલમાં રહેશે કે સરકારે તેમાં ફેરફાર કરવો પડશે.