WMO ના રિપોર્ટ મુજબ ગ્લોબલ ગ્લેશિયરમાં સતત ચોથા વર્ષે મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. **408 ગીગાટન** બરફ ઓગળવાથી 'પીક વોટર' જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે, જે ભારતના હાઈડ્રોઈલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ્સ અને ખેતી માટે લાંબા ગાળાના પડકારો ઊભા કરી શકે છે.
વર્લ્ડ મેટિયોરોલોજિકલ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WMO) એ તાજેતરના ડેટામાં ચોંકાવનારો ખુલાસો કર્યો છે કે ઓક્ટોબર 2024 થી સપ્ટેમ્બર 2025 દરમિયાન વિશ્વભરમાં લગભગ 408 ગીગાટન બરફ ઓગળી ગયો છે. આ ગતિને કારણે દરિયાઈ સપાટીમાં 1.1 mm નો વધારો થયો છે. આ સ્થિતિને 'પીક વોટર' તબક્કો કહેવામાં આવે છે, જેમાં ગ્લેશિયર ઓગળવાથી મળતું પાણી તેની મહત્તમ મર્યાદાએ છે અને હવે તે કાયમી ઘટાડા તરફ જઈ શકે છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે શું જોખમ?
ભારતની સિંધુ, ગંગા અને બ્રહ્મપુત્રા નદીઓ મુખ્યત્વે હિમાલયના ગ્લેશિયર પર આધારિત છે, જે ભારતની કૃષિ ઉત્પાદકતા અને વીજળી ઉત્પાદનનો મુખ્ય આધાર છે. જો ગ્લેશિયર ઝડપથી ઘટશે તો નદીઓના પાણીના પ્રવાહમાં અસ્થિરતા આવશે.
- પાવર સેક્ટર: NHPC, SJVN અને Tata Power જેવી કંપનીઓ હાઈડ્રોઈલેક્ટ્રિક પાવર જનરેશન માટે સ્થિર જળપ્રવાહ પર નિર્ભર છે. પાણીની અનિયમિતતા આ પ્રોજેક્ટ્સની કાર્યક્ષમતા ઘટાડી શકે છે.
- કૃષિ સેક્ટર: ઉત્તર ભારતમાં સિંચાઈ માટે આ નદીઓ પર નિર્ભરતા છે. પાણીની અછતને કારણે પાક ચક્ર ખોરવાઈ શકે છે, જે સીધી રીતે સીડ (Seed), ફર્ટિલાઇઝર અને એગ્રીકલ્ચર ઇનપુટ કંપનીઓના બિઝનેસને અસર કરી શકે છે.
લાંબા ગાળાના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં હવે આ જળવાયુ પરિવર્તનના જોખમોને ગંભીરતાથી ધ્યાનમાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. ભવિષ્યમાં વોટર મેનેજમેન્ટ અને ઇરિગેશન એફિશિયન્સી પર કામ કરતી કંપનીઓ માટે નવા રોકાણની તકો અને પડકારો બંને પેદા થઈ શકે છે.