યુરોપિયન યુનિયનનો કાર્બન ટેક્સ (CBAM) હવે ભારતીય સ્ટીલ, સિમેન્ટ અને એલ્યુમિનિયમ કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર સીધો પ્રહાર કરી રહ્યો છે. વર્ષ ૨૦૨૬માં કાર્બનનો ખર્ચ પ્રતિ ટન **€75** ને પાર કરી ગયો છે, ત્યારે રોકાણકારોએ કંપનીઓની માત્ર Sustainability રિપોર્ટ્સ પર નહીં, પરંતુ વાસ્તવિક ઉત્સર્જન ઘટાડવાના પ્રયાસો પર ધ્યાન આપવું પડશે.
ભારતીય નિકાસકારો માટે હવે સસ્ટેનેબિલિટી માત્ર એન્યુઅલ રિપોર્ટમાં લખવાનો વિષય નથી રહ્યો, પણ સીધો ઓપરેટિંગ ખર્ચ અને નફાને અસર કરતું પરિબળ બની ગયું છે. યુરોપિયન યુનિયનનું Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) હવે તેના અંતિમ તબક્કામાં છે, જેના કારણે ભારતની ઔદ્યોગિક કંપનીઓએ હવે બોર્ડર પર કાર્બન ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.
કાર્બન કોસ્ટ પ્રોફિટ પર કેવી રીતે અસર કરે છે?
CBAM મુખ્યત્વે આયર્ન, સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ, સિમેન્ટ અને ફર્ટિલાઈઝર જેવા ક્ષેત્રો પર લાગુ થાય છે. ૨૦૨૬ના બીજા ક્વાર્ટરમાં કાર્બન સર્ટિફિકેટનો ખર્ચ €75.28 પ્રતિ ટન રહ્યો છે. જે કંપનીઓ જૂની અને વધુ પ્રદૂષણ ફેલાવતી ટેકનોલોજી વાપરે છે, તેમને યુરોપિયન માર્કેટમાં માલ મોકલવો મોંઘો પડશે.
માત્ર ESG સ્કોર પૂરતો નથી
ભારતનું Business Responsibility and Sustainability Reporting (BRSR) ફ્રેમવર્ક પારદર્શિતા વધારે છે, પણ તે કાર્યક્ષમતાની ગેરંટી આપતું નથી. ડેટા દર્શાવે છે કે FY25 માં ૯૮૨ મોટી લિસ્ટેડ કંપનીઓના Scope 1 અને Scope 2 ઉત્સર્જનમાં વાર્ષિક ધોરણે ૪.૨૯% નો વધારો થયો છે. તેનો અર્થ એ કે કંપનીઓ ડેટા તો આપે છે, પણ ઓપરેશનલ ખર્ચ ઘટાડવામાં સંઘર્ષ કરી રહી છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
રોકાણકારોએ માત્ર ક્વાર્ટરલી પરિણામો જ નહીં, પરંતુ કંપનીની એનર્જી ઈન્ટેન્સિટી પર નજર રાખવી જોઈએ. વધુ વીજળી વાપરતી કંપનીઓ હવે જોખમમાં છે. વધુમાં, કંપનીઓ રિન્યુએબલ એનર્જી કે કાર્બન-કેપ્ચર ટેકનોલોજીમાં કેટલું રોકાણ (Capex) કરે છે, તે લાંબા ગાળાની સ્પર્ધાત્મકતા નક્કી કરશે. જે કંપનીઓનો નિકાસમાં યુરોપિયન માર્કેટનો હિસ્સો મોટો છે, તેમના પર આ જોખમ સૌથી વધુ રહેશે.