પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવને કારણે ભારત પોતાની ઉર્જા સુરક્ષા પર ફરી વિચાર કરવા મજબૂર બન્યું છે, કારણ કે દેશ તેની ક્રૂડ ઓઈલની કુલ જરૂરિયાતના આશરે **88%** આયાત કરે છે.
ભારત પોતાની ક્રૂડ ઓઈલની કુલ જરૂરિયાતના લગભગ 88% આયાત કરે છે, જે તેને ભૌગોલિક રાજકીય ફેરફારો સામે અત્યંત સંવેદનશીલ બનાવે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલી અસ્થિરતાને કારણે ઉર્જા સુરક્ષાને લઈને નવી ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે, ખાસ કરીને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ જેવી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષાને લઈને.
આ જોખમોને ઘટાડવા માટે સરકાર હવે પોતાની 'સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ્સ' (Strategic Petroleum Reserves) ને મજબૂત કરવા પર ધ્યાન આપી રહી છે. 'ઈન્ડિયન સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ્સ લિમિટેડ' આ દિશામાં કામ કરી રહી છે અને ખાસ કરીને 'અબુ ધાબી નેશનલ ઓઈલ કંપની' (ADNOC) સાથે ભાગીદારી કરીને સ્ટોરેજ ક્ષમતા વધારવામાં આવી રહી છે.
રોકાણકારો માટે શું છે અસર?
આ સ્થિતિની સીધી અસર Indian Oil Corporation, Bharat Petroleum, અને Hindustan Petroleum જેવી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પર પડી શકે છે. જ્યારે ગ્લોબલ માર્કેટમાં ક્રૂડના ભાવ વધે છે, ત્યારે આ કંપનીઓ નફાના માર્જિન પર દબાણ અનુભવે છે, કારણ કે તેઓ ખર્ચનો સંપૂર્ણ બોજ ગ્રાહકો પર નાખી શકતી નથી. વધુમાં, વધતું ક્રૂડનું બિલ 'કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ' (Current Account Deficit) પર દબાણ લાવે છે, જે ભારતીય રૂપિયો નબળો પાડવાનું કારણ બની શકે છે.
બીજી તરફ, Oil and Natural Gas Corporation જેવી અપસ્ટ્રીમ પ્રોડ્યુસર કંપનીઓને ભાવ વધારાથી ફાયદો તો થાય છે, પરંતુ વિન્ડફોલ ટેક્સ (Windfall Tax) ને કારણે તેમનો નેટ ગેઈન મર્યાદિત રહે છે. રોકાણકારોએ હવે ક્રૂડના ભાવ, રિટેલ ફ્યુઅલ પોલિસી અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સના અપડેટ્સ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.