US Department of Energy એ તેના સ્ટ્રેટેજિક રિઝર્વમાંથી **૪ કરોડ બેરલ** ક્રૂડ ઓઈલ બજારમાં લાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. ૧૯૮૨ પછી આ પહેલીવાર છે જ્યારે અમેરિકાનો સ્ટોક આટલો ઓછો થયો છે, જેની સીધી અસર ભારતીય રિફાઇનરીઓના માર્જિન પર પડી શકે છે.
અમેરિકાના એનર્જી ડિપાર્ટમેન્ટે વૈશ્વિક પુરવઠામાં આવતી અસ્થિરતાને પહોંચી વળવા માટે સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વમાંથી ૪ કરોડ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ મુક્ત કરવાની યોજના અમલમાં મૂકી છે. મધ્ય પૂર્વ અને યુક્રેન-રશિયા વચ્ચેના તણાવને કારણે આ પગલું લેવાયું છે. અત્યારે અમેરિકાનો ઓઈલ સ્ટોક ૨૮.૪ કરોડ બેરલથી નીચે પહોંચી ગયો છે, જે છેલ્લા ૪ દાયકાનો સૌથી નીચો આંકડો છે.
આ લોન મોડલ શું છે?
સરકારે આ ક્રૂડ ઓઈલને 'લોન' સ્વરૂપે આપ્યું છે. એનર્જી કંપનીઓએ આ ઓઈલ અત્યારે વાપરવાનું રહેશે અને ૨૦૨૮ના અંત સુધીમાં ૨૪% સુધીના પ્રીમિયમ સાથે તેને રિઝર્વમાં પાછું જમા કરાવવાનું રહેશે. જોકે, જૂન મહિનામાં આવા જ પ્રયાસોમાં ખાનગી કંપનીઓનો ઉત્સાહ ઓછો જોવા મળ્યો હતો, જે આ પ્રોગ્રામની સફળતા સામે સવાલો ઉભા કરે છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે શું મહત્વ છે?
ભારત દુનિયાનો મોટો ક્રૂડ ઈમ્પોર્ટર દેશ હોવાથી, અમેરિકાના આ નિર્ણયથી જો ક્રૂડના ભાવ સ્થિર રહે તો Indian Oil Corporation (IOC), BPCL અને HPCL જેવી સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. રિફાઇનરીના માર્જિનમાં સુધારો આવવાથી તેમની પ્રોફિટેબિલિટી વધી શકે છે.
જોકે, જો આ વખતે પણ બિડર્સ તરફથી ઓછો પ્રતિસાદ મળશે, તો માર્કેટમાં સપ્લાયની અછતનો સંકેત જશે, જેનાથી ક્રૂડના ભાવ ફરી વધી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે ૬ ઓક્ટોબરે પૂરી થતી બિડિંગ પ્રક્રિયાના પરિણામો પર નજર રાખવી જોઈએ.