Strait of Hormuz માં US નૌકાદળ અને ઈરાનના IRGC વચ્ચે સીધો ટકરાવ થયો છે. અમેરિકન યુદ્ધ જહાજો પર મિસાઈલ હુમલાના જવાબમાં US એ ઈરાનના **3** ઓઈલ ટેન્કરોને નષ્ટ કરી દીધા છે, જેનાથી ગ્લોબલ એનર્જી સપ્લાય અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટી અસ્થિરતાનો ભય સર્જાયો છે.
મધ્ય પૂર્વમાં વધતો તણાવ
૫ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ સ્થિતિ ત્યારે ગંભીર બની જ્યારે ઈરાનના IRGC દ્વારા બે અમેરિકન યુદ્ધ જહાજો પર બેલિસ્ટિક મિસાઈલ હુમલા કરવામાં આવ્યા. તેના વળતા જવાબમાં, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ ફોર્સે ઈરાનના ૩ ઓઈલ ટેન્કરો - M/T Downy, M/T Stark 1 અને M/T Kylo/Noxen ને નિશાન બનાવીને નષ્ટ કરી દીધા છે. આ ટેન્કરો કથિત રીતે ઈરાની સૈન્યને ફંડિંગ પૂરી પાડતા નેટવર્કનો ભાગ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ક્રૂડ ઓઈલ અને ભારતીય માર્કેટ પર અસર
Strait of Hormuz એ દુનિયાના ઓઈલ ટ્રાન્સપોર્ટ માટેનું સૌથી મહત્વનું કેન્દ્ર છે. અહીં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાતા શિપિંગ રૂટ પર જોખમ વધી ગયું છે, જેનો સીધો ફાયદો યુદ્ધ-જોખમ પ્રીમિયમ (war-risk premiums) તરીકે ઈન્સ્યોરન્સ ખર્ચમાં વધારો કરીને જોવા મળશે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે આ ઘટના ચિંતાનો વિષય છે કારણ કે:
- OMCs પર દબાણ: ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ₹ કે $ માં વધારો થવાથી ભારતીય ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે.
- શિપિંગ અને લોજિસ્ટિક્સ: આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ માટે સુરક્ષા ખર્ચ અને ફ્રેઈટના દરો વધી શકે છે.
- બજારમાં વોલેટિલિટી: જો સંઘર્ષ લાંબો ચાલે, તો તે ગ્લોબલ ઈકોનોમિક સેન્ટિમેન્ટ અને કરન્સી વેલ્યુએશનને પણ અસર કરી શકે છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
આગામી દિવસોમાં Brent અને WTI ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થતી હલચલ સૌથી મહત્વની રહેશે. ખાસ કરીને પર્શિયન ગલ્ફમાં થતા કોઈપણ વિલંબ અથવા વધારાના ઇન્શ્યોરન્સ ચાર્જ ભારતીય શેરબજારના એનર્જી સેક્ટર માટે સંકેત આપશે.