McKinsey ના રિપોર્ટ મુજબ, નવી એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને બાયપાસ પાઇપલાઇન્સ દ્વારા ૨૦૩૦ સુધીમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) પરની નિર્ભરતામાં ૭૦% સુધીનો ઘટાડો આવી શકે છે. ભારત જેવા ક્રૂડ આયાતકાર દેશો માટે આ લાંબા ગાળે સપ્લાયની અસ્થિરતા ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ગ્લોબલ એનર્જી માર્કેટ માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અત્યંત સંવેદનશીલ રૂટ છે, જ્યાંથી દરરોજ લગભગ ૨૧ મિલિયન બેરલ ક્રૂડ અને રિફાઈન્ડ પ્રોડક્ટ્સની હેરફેર થાય છે. McKinsey Global Institute ના નવા રિપોર્ટ અનુસાર, જો યોગ્ય વ્યૂહાત્મક આયોજન કરવામાં આવે તો ૨૦૩૦ સુધીમાં આ નિર્ભરતા ઘણી ઓછી થઈ શકે છે. તેમાં બાયપાસ પાઇપલાઇન્સનું નિર્માણ અને ઇલેક્ટ્રિફિકેશનમાં વધારો જેવા પગલાં મુખ્ય છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું?
ભારત પોતાની મોટાભાગની ક્રૂડ ઓઈલની જરૂરિયાત મધ્ય પૂર્વમાંથી પૂરી કરે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં કોઈપણ અવરોધના કારણે ઓઈલના ભાવમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ આવે છે, જેની સીધી અસર Indian Oil Corporation (IOC), BPCL અને HPCL જેવી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના માર્જિન પર પડે છે. આટલું જ નહીં, તેના કારણે દેશની ટ્રેડ ડેફિસિટ (Trade Deficit) વધે છે અને ફુગાવો (Inflation) ઉછળે છે. જો ૭૦% સપ્લાયનો વિકલ્પ તૈયાર થાય, તો ભાવિ સપ્લાય શોક્સ સામે રક્ષણ મળી શકે છે.
ઇન્વેસ્ટમેન્ટ અને એક્ઝિક્યુશન રિસ્ક
રિપોર્ટ સ્પષ્ટ કરે છે કે આ પ્રોજેક્ટ્સ સામાન્ય સંજોગોમાં ગલ્ફ ઓઈલના વિકલ્પ તરીકે નથી, પરંતુ કટોકટીના સમય માટે છે. ઇલેક્ટ્રિફિકેશન અને એનર્જી એફિશિયન્સી દ્વારા વાર્ષિક $૬૦૦ અબજ સુધીનો ખર્ચ ઘટાડવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. જોકે, રોકાણકારોએ એ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે આ મોટા પાયાના પ્રોજેક્ટ્સમાં ભારે મૂડીરોકાણ અને લાંબા ગાળાના આયોજનની જરૂર છે. જો આ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર નિર્ધારિત સમયમાં પૂર્ણ નહીં થાય, તો વૈશ્વિક એનર્જી સિસ્ટમ હજુ પણ જોખમો સામે ખુલ્લી રહેશે.