Strait of Hormuz બંધ થવાથી ભારતની LPG સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ છે. 90% આયાત આ રૂટ પર નિર્ભર હોવાથી સરકારે રેશનિંગ કરવું પડ્યું છે, જેની અસર 2026 સુધી રહેશે.
સપ્લાય ચેઈનમાં મોટો અવરોધ
ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે લાલબત્તી સમાન સ્થિતિ સર્જાઈ છે. દેશની કુલ LPG આયાતનો આશરે 90% હિસ્સો Strait of Hormuz ના મહત્વના રૂટ પરથી આવે છે. આ રસ્તો બંધ થવાથી સર્જાયેલા સપ્લાય શોકને પગલે સરકારે રસોઈ ગેસ પર રેશનિંગ શરૂ કરવું પડ્યું છે. અંદાજો મુજબ, વર્ષ 2026 દરમિયાન LPG ની માગમાં 1,00,000 બેરલ પ્રતિ દિવસ (b/d) નો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
PNG તરફ સ્થળાંતર અને લાંબાગાળાની અસર
આ પુરવઠાની અછત પછી માગમાં રિકવરી ધીમી રહેવાની શક્યતા છે. તેનું મુખ્ય કારણ ભારતીય પરિવારોનો ઉર્જા વપરાશ બદલાઈ રહ્યો છે તે છે. સરકાર ઝડપથી Piped Natural Gas (PNG) કનેક્શનનું વિસ્તરણ કરી રહી છે. આ શહેર ગેસ વિતરણ નેટવર્ક તરફના સ્થળાંતરને કારણે, એકવાર સપ્લાય સામાન્ય થયા પછી પણ જૂના LPG સિલિન્ડરની માગ કદાચ તેના જૂના સ્તરે પાછી ન ફરે. આ એક પરમેનન્ટ શિફ્ટ છે જે LPG સેક્ટર માટે મોટો પડકાર છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલની સ્થિતિ
એક તરફ LPG પર દબાણ છે, પરંતુ ભારતીય ફ્યુઅલ માર્કેટ ગ્લોબલ ટ્રેન્ડથી અલગ તરી આવે છે. વિશ્વના અન્ય દેશોમાં વધતા ખર્ચને કારણે ઇંધણની માગ ઘટી રહી છે, જ્યારે ભારતમાં ડીઝલની માગમાં 90,000 b/d અને પેટ્રોલની માગમાં 60,000 b/d નો વધારો થવાની ધારણા છે. આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ ભારતનું મજબૂત આર્થિક પ્રદર્શન અને વૈશ્વિક ભાવ વધારાની સંપૂર્ણ અસર ગ્રાહકો સુધી ન પહોંચાડવાની સરકારી વ્યૂહરચના છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
આ સ્થિતિ ઉર્જા ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે મિશ્ર પરિણામો લાવી શકે છે. ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) માટે આ ટૂંકા ગાળાની મુશ્કેલી છે, જ્યારે સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓને PNG નેટવર્ક વધવાને કારણે લાંબે ગાળે ફાયદો થઈ શકે છે. રોકાણકારોએ Strait of Hormuz ના બ્લોકેડનો સમયગાળો અને સરકારી સબસિડી પોલિસીમાં થતા ફેરફાર પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.