સ્પેન સહિત યુરોપના છ દેશો હવે ઓઈલ અને ગેસ કંપનીઓના પ્રોફિટ પર કાયમી 'વિન્ડફોલ ટેક્સ' (Windfall Tax) લાગુ કરવા માટે EU પર દબાણ કરી રહ્યા છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં બ્લોકેડ બાદ કંપનીઓના વધેલા માર્જિનને ક્લાઈમેટ ફંડિંગમાં વાપરવાનો આ પ્રસ્તાવ છે.
યુરોપમાં ટેક્સ નીતિમાં મોટા ફેરફારના એંધાણ
સ્પેને યુરોપિયન યુનિયનની ઉર્જા ક્ષેત્રની કરવેરા નીતિ બદલવા માટે મોટું પગલું ભર્યું છે. સ્પેન સાથે જર્મની, ઓસ્ટ્રિયા, ઈટાલી, પોલેન્ડ અને પોર્ટુગલ જોડાયા છે. આ દેશોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઓઈલ અને ગેસ કંપનીઓના પ્રોફિટ પર એક કાયમી લેવી (Levy) લાગુ કરવાનો છે. આ ટેક્સમાંથી એક ખાસ ફંડ બનાવવામાં આવશે, જેનો ઉપયોગ દુષ્કાળ અને દાવાનળ (Wildfires) જેવી કુદરતી આફતો સામે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને સુરક્ષિત કરવા માટે થશે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં યુરોપને આ પ્રકારની આફતોમાં €50 અબજ થી વધુનું નુકસાન થયું છે.
વિવાદનું મુખ્ય કારણ શું છે?
ફેબ્રુઆરી 2026 માં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં બ્લોકેડને કારણે એનર્જી કંપનીઓના માર્જિનમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. આ નફાનો ઉપયોગ ભવિષ્યના આર્થિક જોખમો ઘટાડવા માટે થવો જોઈએ તેવી દલીલ થઈ રહી છે. જો આ પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો 2050 સુધીમાં યુરોપના GDP માં મોટો ઘટાડો નોંધાઈ શકે છે.
રોકાણકારો માટે પોલિસી અનિશ્ચિતતા
આ પ્રસ્તાવ અમલીકરણ માટે ખૂબ જ મુશ્કેલ છે, કારણ કે યુરોપિયન કમિશન સામાન્ય રીતે વિન્ડફોલ ટેક્સને રાષ્ટ્રીય સ્તરનો વિષય માને છે. ઈન્ડસ્ટ્રીના દિગ્ગજોએ ચેતવણી આપી છે કે કાયમી ટેક્સથી લાંબા ગાળાના મૂડી રોકાણ અને એનર્જી સિક્યોરિટીને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે, કારણ કે કંપનીઓ પોતાનું રોકાણ વધુ સ્થિર દેશોમાં ખસેડી શકે છે.
આગામી સમયમાં શું જોવું?
આગામી 18-19 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ ડબલિનમાં મળનારી યુરોપિયન નાણા મંત્રીઓની બેઠક અત્યંત મહત્વની રહેશે. રોકાણકારોની નજર આ મીટિંગના પરિણામ પર છે, કારણ કે કોઈપણ યુનિફાઈડ EU ટેક્સ એનર્જી કંપનીઓના કેશ-ફ્લો અને પ્રોફિટબિલિટી પર સીધી અસર કરી શકે છે.