**111 MW** ના Rasuwagadhi Hydropower પ્રોજેક્ટમાં બચાવ કામગીરી સત્તાવાર રીતે પૂર્ણ થઈ છે, જેમાં કોઈ જીવિત વ્યક્તિ મળી નથી. **26 ઓગસ્ટ**ના રોજ આવેલા વિનાશક ગ્લેશિયલ કોલેપ્સને કારણે કુલ **11** પ્રોજેક્ટ્સને ભારે નુકસાન થયું છે, જે ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે મોટું આર્થિક જોખમ ઊભું કરી રહ્યું છે.
નેપાળમાં આવેલા Rasuwagadhi Hydropower પ્રોજેક્ટની ટનલમાંથી સર્ચ ઓપરેશન હવે બંધ કરી દેવામાં આવ્યું છે. થર્મલ ઈમેજિંગ ડ્રોન્સ અને આધુનિક મશીનરીના ઉપયોગ છતાં 93 કામદારોનો કોઈ પત્તો લાગ્યો નથી. આ ઘટના માત્ર એક પ્રોજેક્ટ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ સમગ્ર ક્ષેત્રની પાવર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે એક ગંભીર ચેતવણી છે.
વિનાશક અસર અને આર્થિક પડકારો
26 ઓગસ્ટના રોજ નેપાળ-તિબેટ બોર્ડર પર થયેલા ગ્લેશિયલ કોલેપ્સ અને ત્યારબાદ આવેલા પૂરને કારણે 11 હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને ગંભીર નુકસાન પહોંચ્યું છે. શરૂઆતમાં 933 લોકો લાપતા હોવાના અહેવાલ હતા. આ કુદરતી આફતને કારણે રસ્તાઓ, ટનલ અને પાવર જનરેશન ઇક્વિપમેન્ટ સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા છે.
રોકાણકારો અને વીમા ક્ષેત્ર પર દબાણ
આ હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સમાં કરોડોનું મૂડીરોકાણ સામેલ છે. ટર્બાઈન, ડેમ અને ટ્રાન્સમિશન લાઈનોના પુનઃનિર્માણનો ખર્ચ સેંકડો અબજ નેપાલી રૂપિયા સુધી પહોંચવાની આશંકા છે. વીમા કંપનીઓ પર આ ઘટનાને કારણે મોટું આર્થિક દબાણ રહેશે. એનાલિસ્ટ્સ હવે પ્રોજેક્ટ ડેવલપર્સની આકસ્મિક જવાબદારીઓ (liabilities) અને ક્લાઈમેટ રિસ્ક કવરેજ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે.
ભાવિ જોખમો
હિમાલયના દુર્ગમ વિસ્તારોમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરવું હવે વધુ પડકારજનક બન્યું છે. ગ્લેશિયલ લેક આઉટબર્સ્ટ ફ્લડ્સ (GLOF) જેવી ઘટનાઓ વારંવાર બની રહી છે, જેના કારણે ભવિષ્યના પ્રોજેક્ટ્સ માટે કડક સેફ્ટી ઓડિટ અને ડિઝાસ્ટર-રેઝિલિઅન્ટ ડિઝાઇન અનિવાર્ય બની ગઈ છે. હાલમાં સત્તાધિકારીઓનું ધ્યાન લાખો ટન કાંપ (silt) અને કાટમાળ દૂર કરવા પર કેન્દ્રિત છે.